INHOUDSOPGAVE

Voorwoord en gebruikersbepalingen

Hfd. 1: INSTALLATIE
 1.1. Systeemvereisten
 1.2. Het installeren
   1.2.1. Installeren
   1.2.2. Kopieerbeveiliging
 1.3. Files en directories na installatie
 1.4. De configuratie file










Hfd. 2: HET EERSTE SPEL
 2.1. Zetinvoer
 2.2. Zet-manipulatie
 2.3. Wijzigen van het schaakprogramma (kort)
 2.4. Be‰indigen van het programma (menu Positie )


Hfd. 3: ALGEMENE BEDIENINGSREGELS
 3.1. Stukken verzetten
 3.2. Gebruik van pulldown-menu's
 3.3. Gebruik van de aanklik-knoppen
 3.4. Snel-knoppen
 3.5. Snel-toetsen
 3.6. Files laden en wegschrijven
   3.6.1. Files laden
   3.6.2. Wegschrijven van een file





Hfd. 4: BE‹NVLOEDING VAN HET SCHAAKGEDEELTE
 4.1. Wijzigen van het schaken van REBEL
 4.2. De verschillende nivo's onder menu LEV
 4.3. De verschillende opties onder menu Opties
   4.3.2.  Engine (menu Opties)
   4.3.3.  Permanent brain (menu Opties)
   4.3.4.  Brute force (menu Opties)
   4.3.5.  Combinatie (menu Opties)
   4.3.6.  Selectie (menu Opties)
   4.3.7.  Speelstijl (menu Opties)
   4.3.8.  Sterkte (menu Opties)
   4.3.9.  Hashtabellen (menu Opties)
   4.3.10. Gebruik EOC kennis (menu Opties)
   4.3.11. ELO-rating (menu Opties)
   4.3.12. Sterkste instelling (menu Opties)






Hfd 5: PROGRAMMA MOGELIJKHEDEN (menu Opties)
 5.1. Speler <> speler (menu Opties)
 5.2. Automatisch (menu Opties)
 5.3. Ga naar zetnr (menu Opties)
 5.4. Herspeel partij (menu Opties)
 5.5. Verwijder zetkommentaar (menu Opties)
 5.6. Schrijf zetkommentaar (menu Opties)
 5.7. Partij naar tekstbestand (menu Opties)













Hfd. 6: ANALYSE MOGELIJKHEDEN
 6.1. Analyse (menu Nivo's)
 6.2. Power Analyse algemeen
   6.2.1. Power analyse include (menu Nivo's)
   6.2.2. Power analyse exclude (menu Nivo's)
 6.3. Analyseer partij (menu Opties)
 6.4. Analyseer database (DB-menu UTILITIES)
 6.5. Analyseer selectie (DB-menu UTILITIES)













Hfd. 7: DATABASE DEEL 1 (menu Data)
 7.1.  Naar database (menu Data)
 7.2.  Naar PGN-database (menu Data)
 7.3.  Volgende partij (menu Data)
 7.4.  Vorige partij (menu Data)
 7.5.  Bewaar partij (menu Data)
 7.6.  Overschrijf partij (menu Data)
 7.7.  Wis partij (menu Data)
 7.8.  Partij info (menu Data)
 7.9.  Zoek op stelling (menu Data)
 7.10. Laad encyclopedia (menu Data)
 7.11. Laad van clipboard (menu Data)
 7.12. Partij naar clipboard (menu Data)
 7.13. Partij naar PGN (menu Data)
 7.14. Stelling naar EPD (menu Data)
 7.15. Stelling -> (menu Data)
 7.16. Partij naar email-file (menu Data)
 7.17. Laad email-file (menu Data)



Hfd. 8: DATABASE DEEL 2 (menu Data)
 8.1. Database algemeen

 8.2. DB-bestanden
   8.2.1. Laad database (DB-menu DB-BESTANDEN)
   8.2.2. Nieuwe database (DB-menu DB-BESTANDEN)
   8.2.3. Verwijder dubbele (DB-menu DB-BESTANDEN)
   8.2.4. Reorganiseren db (DB-menu DB-BESTANDEN)
   8.2.5. Reorganiseren IX4 (DB-menu DB-BESTANDEN)
   8.2.6. TRASH.DAT aktief (DB-menu DB-BESTANDEN)
   8.2.7. Verwijder TRASH.DAT (DB-menu DB-BESTANDEN)
   8.2.8. Partijen: bereken (DB-menu DB-BESTANDEN)
   8.2.9. Verlaat database ESC (DB-menu DB-BESTANDEN)








 8.3. Zoeken
   8.3.1.  Zoekingangen (DB-menu ZOEKEN)
   8.3.2.  Zoek namen (DB-menu ZOEKEN)
   8.3.3.  Zoek op ECO (DB-menu ZOEKEN)
   8.3.4.  Zoek op IX4 (DB-menu ZOEKEN)
   8.3.5.  Wit gewonnen (DB-menu ZOEKEN)
   8.3.6.  Remise (DB-menu ZOEKEN)
   8.3.7.  Zwart gewonnen (DB-menu ZOEKEN)
   8.3.8.  Geen score (DB-menu ZOEKEN)
   8.3.9.  Toon op wit (DB-menu ZOEKEN)
   8.3.10. Toon op zwart (DB-menu ZOEKEN)
   8.3.11. Toon op eco (DB-menu ZOEKEN)
   8.3.12. Toon op vrije index (DB-menu ZOEKEN)








 8.4. Scherm
   8.4.1.  Lengte naam wit (DB-menu SCHERM)
   8.4.2.  Lengte naam zwart (DB-menu SCHERM)
   8.4.3.  Partij nummer (DB-menu SCHERM)
   8.4.4.  Score (DB-menu SCHERM)
   8.4.5.  Datum (DB-menu SCHERM)
   8.4.6.  Lengte plaatsnaam (DB-menu SCHERM)
   8.4.7.  Lengte toernooinaam (DB-menu SCHERM)
   8.4.8.  ECO-code (DB-menu SCHERM)
   8.4.9.  Lengte vrije index (DB-menu SCHERM)
   8.4.10. Totaal aantal zetten (DB-menu SCHERM)
   8.4.11. Eerste zetten (DB-menu SCHERM)
   8.4.12. Kleine bordjes (DB-menu SCHERM)
   8.4.13. Tijd (DB-menu SCHERM)
   8.4.14. Klein font overzicht (DB-menu SCHERM)
   8.4.15. Behoud selectie (DB-menu SCHERM)
   8.4.16. Bewaar instelling (DB-menu SCHERM)
   8.4.17. Laad instelling (DB-menu SCHERM)
   8.4.18. Standaard instellingen (DB-menu SCHERM)


 8.5. Overzichten
   8.5.1.  Volledig overzicht (DB-menu OVERZICHTEN)
   8.5.2.  Volledig overzicht ECO
   8.5.3.  Volledig overzicht IX4
   8.5.4.  Top 40 perc. (DB-menu OVERZICHTEN)
   8.5.5.  Top 40 elo (DB-menu OVERZICHTEN)
   8.5.6.  Top 40 ECO
   8.5.7.  Top 40 IX4
   8.5.8.  Toernooi (DB-menu OVERZICHTEN)
   8.5.9.  Tweekamp (DB-menu OVERZICHTEN)
   8.5.10. Boekopeningen (DB-menu OVERZICHTEN)










 8.6. Utilities
   8.6.1.  Exporteer selectie (DB-menu UTILITIES)
   8.6.2.  Voeg selectie toe aan (DB-menu UTILITIES)
   8.6.3.  Analyseer selectie (DB-menu UTILITIES)
   8.6.4.  Selectie naar PGN (DB-menu UTILITIES)
   8.6.5.  Voeg selectie toe aan PGN (DB-menu UTILITIES)
   8.6.6.  Voeg database toe aan (DB-menu UTILITIES)
   8.6.7.  Importeer database (DB-menu UTILITIES)
   8.6.8.  Analyseer database (DB-menu UTILITIES)
   8.6.9.  Database naar PGN (DB-menu UTILITIES)
   8.6.10. PGN naar database (DB-menu UTILITIES)
   8.6.11. Database naar EPD (DB-menu UTILITIES)
   8.6.12. EPD naar database (DB-menu UTILITIES)
   8.6.13. Laad PGN-database (DB-menu UTILITIES)
   8.6.14. Naar PGN-database (DB-menu UTILITIES)






Hfd 9: BOEK OPENINGEN (menu Boeken)
 9.1.  Algemeen
 9.2.  Boekopening aan/uit (menu Boeken)
 9.3.  Laad openingsboek (menu Boeken)
 9.4.  Import boek van (menu Boeken)
 9.5.  Voeg boeken samen (menu Boeken)
 9.6.  Overzicht MVS-boek (menu Boeken)
 9.7.  Analyseer MVS-boek (menu Boeken)
 9.8.  Toon boekscores (menu Boeken)
 9.9.  Toernooiboek aan/uit (menu Boeken)
 9.10. Boek leren (menu Boeken)
 9.11. Schone boekleer files (menu Boeken)
 9.12. Gebruikersboeken
 9.13. Gebruikersboek aan/uit (menu Boeken)
 9.14. Laad gebruikersboek (menu Boeken)
 9.15. Bewerk gebruikersboek (menu Boeken)
   9.15.1. De REBEL openings boekeditor
   9.15.2. Verwijder een variant
   9.15.3. Verander de prioriteit
   9.15.4. Voeg een variant toe
   9.15.5. Tips
 9.16. Bewaar gebruikersboek (menu Boeken)
 9.17. Nieuw gebruikersboek (menu Boeken)
 9.18. Maak boek aan uit DB (menu Boeken)
 9.19. Specifieke RBM uit DB (menu Boeken)

















Hfd. 10: SCHERMINSTELLINGEN
 10.1.  Info (menu Config)
 10.2.  Toon hint (menu Config)
 10.3.  Stuk-icons of letters
 10.4.  Opgeven (flexibel) (menu Config)
 10.5.  Bord draaien (menu Config)
 10.6.  Zet input: klik op velden of Sleep stukken (menu Config)
 10.7.  Laad stukkenset (menu Config)
 10.8.  Animatie (menu Config)
 10.9.  Taal (menu Config)
 10.10. Muis (menu Config)
 10.11. Geluid aan/uit (menu Config)
 10.12. Bedienings opties (menu Config)
 10.13. Definieer knoppen (menu Config)
 10.14. Bijschrift knoppen (menu Config)
 10.15. Menu font groot/klein (menu Config)
 10.16. Datum (menu Config)
 10.17. Bewaar cfg bij einde (menu Config)
 10.18. Bewaar instellingen (menu Config)
 10.19. Standaard instellingen (menu Config)
 10.20. Automatische annotatie (menu Config)





















Hfd. 11: Menu Start
 11.1.  Nieuwe partij (menu Start)
 11.2.  Stelling opzetten (menu Start)
 11.3.  Bord leegmaken (menu Start)
 11.4.  Wit/zwart aan zet (menu Start)
 11.5.  Stelling opzetten voor (menu Start)
 11.6.  Huidige partij naar (menu Start)
 11.7.  Bench test (menu Start)
 11.8.  Data info (menu Start)
 11.9.  Bekijk tekstbestand (menu Start)
 11.10. Bekijk handleiding (menu Start)
 11.11. Bekijk voorbeelden (menu Start)









Hfd. 12: Menu Layout
 12.1.  Algemeen
 12.2.  Move window (menu Layout)
 12.3.  Comment window (menu Layout)
 12.4.  Info window (menu Layout)
 12.5.  Oordeel window (menu Layout)
 12.6.  Vier bordjes (menu Layout)
 12.7.  Consult window (menu Layout)
 12.8.  Knoppen (menu Layout)
 12.9.  Naam van wit + tijd (menu Layout)
 12.10. Naam van zwart + tijd (menu Layout)
 12.11. Extra knoppen (menu Layout)
    12.11.1. Rij 1,2,3 en 4
    12.11.2. Annotatie knoppen
    12.11.3. Evaluatie knoppen
 12.12. Bord co”rdinaten (menu Layout)
 12.13. Bord grootte (menu Layout)
 12.14. Aantal Zetten (menu Layout)
 12.15. Aantal info regels (menu Layout)
 12.16. Aantal oordeel regels (menu Layout)
 12.17. Aantal varianten regels (menu Layout)
 12.18. Breedte varianten window (menu Layout)
 12.19. Aantal consult regels (menu Layout)
 12.20. Breedte consult window (menu Layout)
 12.21. Bewaar layout (menu Layout)
 12.22. Laad layout (menu Layout)
 12.23. Standaard layout (menu Layout)















Hfd. 13: KLEUREN (menu Kleur)
 13.1. Kleuren instellen (menu Kleur)
 13.2. Herstel kleuren (menu Kleur)
 13.3. Bewaar kleuren/ Laad kleuren (menu Kleur)
 13.4. Standaard kleuren (menu Kleur)
















Hfd. 14: EXTRA OPTIES
 14.1.  Namen veranderen (menu Extra)
 14.2.  Simultaan (menu Extra)
 14.3.  Het partij overzicht (menu Extra)
 14.4.  De energie levels (menu Extra)
 14.5.  Fun tijd level (menu Extra)
 14.6.  Blindschaak (menu Extra)
 14.7.  Analyseer EPD bestand (menu Extra)
 14.8.  Shuffle boek (menu Extra)
 14.9.  PC-Auto-bord (menu Extra)
 14.10. Tijd wisselen
 14.11. Namen wisselen









Hfd. 15: NAAMMENU'S
 15.1. Algemeen
 15.2. Autoplay series
 15.3. Ook dubbele partijen
 15.4. Maximum zetten:
 15.5. Maximum partijen:
 15.6. Overige instelmogelijkheden














Hfd. 16: PROBLEMEN OPLOSSEN
16.1  De REBEL FAQ (Frequently Asked Questions, vaak gestelde vragen)
16.2  Tips en oplossingen
   16.2.1  MS-DOS grafische problemen (VESA)
   16.2.2  MS-DOS grafische problemen (MODE)
   16.2.3  Grafische problemen (Matrox en Cirrus)
   16.2.4  Windows 95/98 geheugen problemen (64MB)
   16.2.5  MS-DOS geheugen problemen (64MB)
   16.2.6  Muis werkt niet
   16.2.7  Windows 95/98 (F8 truc)
   16.2.8  Andere besturingssystemen










VOORWOORD EN GEBRUIKERSOVEREENKOMST

Geachte lezer,

Wij danken u hartelijk voor de aanschaf van REBEL 10.0. U hebt zich daarmee
geschaard in een steeds groter wordende kring van mensen over de hele
wereld die gebruik maken van een REBEL programma.
En hoewel we niet pretenderen dat ons produkt volmaakt is, menen we toch
dat u erg veel plezier aan REBEL 10.0 kunt beleven. In vergelijking met de
voorganger, Rebel 9.0, is REBEL 10.0 niet alleen nog weer sterker geworden
qua schaakkennis, maar hebben we ook weer het aantal nuttige mogelijkheden
uitgebreid. Ook het openingsboek is weer verbeterd en u begrijpt dat al
deze zaken niet door ‚‚n persoon kunnen worden gedaan. Daarom stellen we u
graag een aantal mensen van het REBEL-team aan u voor:

ten eerste natuurlijk ED SCHR™DER, de auteur van het schaakgedeelte en
oorspronkelijke ontwerper van de REBEL-programma's. Met zijn eigen stijl
van programmeren (sommigen vinden REBEL het meest menselijk schaken van
alle schaakprogramma's) heeft hij vele nationale en internationale
successen geboekt, o.a. een aantal wereldtitels. Bedenkt u dat het vooral
zijn intelligente combineren van schaakkennis en programmeren is, dat
REBEL tot een heel moeilijke tegenstander voor u maakt!

Daarnaast werken ROB KEMPER (bedienings- en communicatie software) en
JEROEN NOOMEN (openingstheorie) ook ieder jaar weer hard aan verbeteringen
en uitbreidingen. Ook GERDA CROESE (administratie en orderverwerking)
heeft er aan meegewerkt dat u van dit produkt kunt genieten.
MANFRED ROSENBOOM leverde een belangrijke bijdrage door een aantal
hulpprogramma's te maken en op Internet een zogeheten FAQ (=vaak gestelde
vragen) te onderhouden, hebt u een vraag kijkt u dan gerust even in de
REBEL-FAQ op onze homepage http://www.rebel.nl

JAN WILLEM SCHOONHOVEN zal al uw resterende vragen via e-mail beantwoorden
voor het geval de REBEL-FAQ niet biedt wat u zoekt. Jan Willem kan via e-
mail bereikt worden op: info@rebel.nl

WYBE KOOPMANS maakte een topklasse database van 300.000 schaakpartijen.
Wybe is ook verantwoordelijk voor alle nieuwe partijen (onze snel-service)
op het geregistreerde gedeelte op de Rebel internet pagina.



Ook mogen we onze BETA-TESTERS niet vergeten: hun inbreng was ook
buitengewoon belangrijk!!

Tenslotte hopen we dat u zich ook min of meer lid van het REBEL-TEAM gaat
voelen: we hopen dat u uw wensen voor nog verdere verbeteringen aan ons
door wilt geven!

We wensen u veel schaakplezier met uw nieuwe REBEL 10.0!

Het REBEL team van Schr”der BV.











GEBRUIKERSBEPALINGEN

COPYRIGHT
De REBEL 10.0 software is eigendom van Schr”der BV en wordt door Nederlands
en internationaal recht beschermd. U mag dit produkt niet verhuren,
verleasen, in licentie geven of anderszins overdragen, tenzij u het produkt
voorgoed weggeeft, onder de voorwaarde dat de ontvanger zich akkoord
verklaart met deze bepalingen. Het is niet toegestaan dit produkt te
veranderen, te splitsen of anderszins te disassembleren noch veranderde
vormen van dit produkt te produceren.

Zonder de voorafgaande uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van de
Schr”der BV is het niet toegestaan om dit programma te gebruiken in
computer-computer toernooien welks resultaten worden gepubliceerd in welke
vorm dan ook zoals bijvoorbeeld de SSDF lijst.

AANSPRAKELIJKHEID
Schr”der BV noch de wederverkoper zijn aansprakelijk te stellen voor
schade, en in het bijzonder niet voor vervolgschade, die door enige, welke
dan ook, vergissing of enige fout, welke dan ook, bij gebruik van dit
programma veroorzaakt zou worden.

Deze bepalingen zijn onderworpen aan de Nederlandse wet.



















Hfd. 1: INSTALLATIE

1.1. Systeemvereisten

De volgende specificaties van uw PC zijn vereist:
386-processor of hoger, VGA-kaart (bij voorkeur VESA-compatible) en
VGA-monitor, minimaal 4Mb vrij intern geheugen, een harde schijf met
minimaal 8Mb vrij en natuurlijk een CD-Rom speler.

De aanwezigheid van een VGA-kaart die aan de VESA-standaard voldoet (de
meeste computers hebben dat tegenwoordig) zal de snelheid van de graphics
positief be‹nvloeden en tevens u in de gelegenheid stellen de kleuren te
wijzigen van ALLE aangegeven items van kleuren menu. Hebt u geen VESA-
compatible graphische kaart, dan zult u, wat het wijzigen der kleuren
betreft, merken dat bepaalde items qua kleur aan elkaar vast zitten en
wordt u geadviseerd de animatie uit te zetten.





1.2. Het installeren

Voor installatie hebt u de originele CD-Rom nodig. Wanneer u de update
versie hebt aangeschaft, dient u ook de originele Rebel 8.0 of Rebel 9.0
te bezitten anders laat REBEL 10.0 zich niet installeren.

1.2.1. Installeren

 a. doe de CD-Rom in de CD-drive van uw PC;
 b. aktiveer de drive (door bijv. "d:" te typen gevolgd door ENTER);
 c. type "install" gevolgd door ENTER;
 d. het scherm toont uw de standaard instellingen voor het installeren en
    vraagt of u daarmee akkoord gaat.
Indien u met "Y" antwoordt, zal het programma ge‹nstalleerd worden, indien
u "N" intoetst, kunt u vervolgens de instellingen wijzigen.






1.2.2. Kopieerbeveiliging

Om te voorkomen dat het programma gekopieerd wordt voor en/of door derden,
hetgeen een strafbare handeling is omdat het programma auteursrechtelijk
beschermd is, is het programma beveiligd tegen kopi‰ren.
Deze beveiliging is zeer gebruikersvriendelijk en zal doorgaans niet
opgemerkt worden.

U hebt de mogelijkheid om het programma onbeperkt voor eigen gebruik van de
originele CD-Rom te installeren.











1.3. Files en directories die aanwezig dienen te zijn na installatie:

FILES :
a. REBEL.EXE het schaakprogramma waarmee u iedere keer opstart;
b. REBEL.TRL allerlei schermboodschappen in de diverse talen;
c. REBEL.GIF het welkomscherm;
d. FRAGILE  de benodigde stukken voor het tonen van materiaalverschillen;
e. BOOK.TRL de boekopeningsnamen in de diverse talen;
f. BOOK.TRX de boekzetten die met de BOOK.TRL corresponderen;
g. REBEL.ECO de ECO-codes (een codering voor boekopeningen).

Na het eerste spelen met REBEL:
a. REBEL.CFG de gebruikersinstellingen (zie paragraaf 1.4)
b. REBEL.BGN de informatie over de laatste partij van de voorgaande keer
   dat u REBEL gebruikte;






DIRECTORIES:
a. BOOKS bevat minimaal vier boekopeningsbestanden:
   - REBEL.MVS   ( ca. 1 700 000 zetten)
   - REBEL9.MVS  ( ca. 1 200 000 zetten)
   - REBEL8.MVS  ( ca.   850 000 zetten)
   - REBEL7.MVS  ( ca.   600 000 zetten)
   - SMALL.MVS   ( ca.   100 000 zetten)
b. GAMES bevat minimaal vier databases:
   - GAMESBASE met als inhoud ruim 300.000 (groot)meesterpartijen;
   - TACTICS 50 taktische stellingen met complete uitleg;
   - BT-2450 30 stellingen van de bekende BT-test om de sterkte van de
     computer te bepalen;
   - BT-2630 de nieuwste BT-test voor sterke programma's.








1.4. De diverse configuratie files.

Er is principieel voor gekozen om de instellingen van het schaakgedeelte
van REBEL die van de standaard afwijken, NIET te bewaren, zodat REBEL
altijd zal opstarten met de sterkst mogelijke instelling. Een uitzondering
hierop is het nivo, daar dit bij het opstarten bepaald wordt door wat het
nivo was toen u het programma de voorgaande keer be‰indigde (wordt
opgeslagen in REBEL.BGN).

De REBEL.CFG-file bevat alle waarden die te wijzigen zijn in het
programma plus de naam (en path) van gebruikte openingsboeken,
databases, stukkenset, PGN-, EPD- en IECG directory, kleuren, layout en de
manier waarop partijen moeten worden getoond in de database.








Hfd. 2: HET EERSTE SPEL

Als u met een partij wilt beginnen, dient u een zet in te voeren waarna de
computer een tegenzet zal gaan berekenen; indien u wilt dat de computer
begint, dient u de REBEL knop aan te klikken of ALT_M in te drukken.

2.1. Zetinvoer

U kunt op meerdere manieren een zet invoeren:
a. klik met de muis een stuk aan en klik vervolgens het bestemmingsveld
   aan;
b. ga met de cursortoetsen naar het veld waar het te verplaatsen stuk
   staat en toets ENTER, breng vervolgens het stuk met de cursortoetsen
   naar het gewenste veld en toets ENTER;
c. typ de co”rdinaten in van het veld waar het te verplaatsen stuk staat
   en van het bestemmingsveld;

U kunt deze manieren door elkaar heen gebruiken. Indien de door u gewenste
zet legaal is, zal het stuk op het bestemmingsveld geplaatst worden en de
computer zal een tegenzet gaan berekenen.

- Indien de getoonde hintzet de zet is die u wilt doen, kunt u deze zet
  doen door met de muis de desbetreffende tekstbalk aan te klikken of met
  sneltoets ALT_H;
- Alleen voor de muisgebruikers is er ook nog de mogelijkheid om indien het
  kommentaarveld boekzetten bevat, een boekzet aan te klikken die dan
  uitgevoerd wordt.
- Indien u wilt dat de computer een andere boekzet doet en er is een
  alternatieve zet aanwezig in het openingsboek, dan kunt u middels het
  indrukken van F10 de computer een andere boekzet laten doen, dit is de
  zogeheten "next-best" functie.

2.2. Zet-manipulatie

U hebt met de aanklikknoppen en snel-toetsen een aantal mogelijkheden om
met zetten te manipuleren. (voor het gebruik zie paragraaf 3.3).
Voor de muisgebruiker is er ook nog de mogelijkheid naar een bepaalde zet
van de partij te gaan door deze aan te klikken in de zettenlijst.

Via het menu "Opties" kunt u ook naar bepaalde zetten gaan (zie paragraaf
5.3).

2.3. Wijzigen van het schaakprogramma (kort)

In deze paragraaf wordt kort ingegaan op de mogelijkheden om het rekenen
van de computer te be‹nvloeden. Voor een uitgebreide uitleg verwijzen wij
u naar hoofdstuk 5.

a. u kunt de tijd die de computer gebruikt om te rekenen wijzigen via menu
   "Nivo's";
b. u kunt de diepte van rekenen, het gebruik van vrij geheugen om
   berekeningen op te slaan en het wel of niet rekenen tijdens uw beurt
   wijzigen via menu "Opties";
c. u kunt bepalen of en zo ja van welk openingsboeken de computer gebruik
   zal maken bij het begin van de partij via menu "Boeken".

2.4. Einde programma (menu Start )

In de linker bovenhoek van het scherm vind u de zg Quick Exit knop. Hiermee
kunt u het programma versneld verlaten.
Ook kunt U het programma be‰indigen via menu "Start" (Terug naar DOS) of
door ALT_X.

Hfd. 3: ALGEMENE REGELS T.A.V. DE BEDIENING

In principe kunt in ieder programma-onderdeel een stap terug door ESC in te
drukken. De muisgebruikers kunnen hiervoor bijna altijd terecht in de
linkerbovenhoek van het scherm.

3.1. Stukken verzetten

Zie paragraaf  2.1.

3.2. Gebruik van pulldown-menu's

De negen pulldown menus en 2 naam pulldown menus laten zich op de
Windows-manier gebruiken.

- Indien u een menu met de muis aanklikt en u houdt de muisknop ingedrukt,
  zal de muis over het geopende menu gaan en met de muis zal een
  oplichtende balk over de keuzes meegaan. Waar u de muis loslaat zal
  onmiddelijk de desbetreffende keuze uitgevoerd worden.
- U kunt ook met de muis aanklikken, loslaten en vervolgens in het geopende
  menu met de muis de gewenste keuze aanklikken.
- De pulldown menus zijn voor de toetsgebruiker bereikbaar via de
  corresponderende funktietoetsen F1 tot F9 en ALT+W en ALT+Z, met de
  cursortoetsen kunt u de gewenste keuze bereiken.
- Sommige keuzes hebben nog een uitschuifmogelijkheid, aangegeven  door <<
  of >>.Deze schuiven automatisch uit als de oplichtende balk eroverheen
  gaat. De toetsgebruiker kan hiervoor de cursortoets naar links of rechts
  gebruiken.
- U kunt ook met de muis een keuze aanklikken, linker muisknop ingedrukt
  laten en naar het vraagtekentje gaan: u komt dan in deze handleiding
  terecht.

3.3. Gebruik van de aanklik-knoppen

Door de enkelvoudige betekenis van deze knoppen, kunnen deze worden
aangeklikt zonder dat daarbij de muisknop ingedrukt gehouden dient te
worden. Voor de toetsgebruikers zijn er corresponderende snel-toetsen.
Indien aangeklikt, zal een aanklik-knop kort oplichten.




BETEKENIS:
  <<       drie zetten terug (sneltoets ALT+B);
  <        ‚‚n zet terug (sneltoets "-")
 REBEL   - ga rekenen of, indien programma al rekent: stop rekenen en geef
           direct zet af (sneltoets ALT+M);
         - indien in de speler-speler modus is deze knop veranderd in
           "-----", door aan te klikken (sneltoets ALT+M) wordt
           speler-speler modus verlaten en gaat REBEL tegenzet berekenen;
         - deze knop kan ook, afhankelijk welke engine er geladen wordt
           via menu "Opties", veranderen in R 9.0, R 8.0 of R 7.0 of R DEC
           en heeft dan dezelfde funktie en sneltoets als hierboven
           beschreven;
         - Ook kan deze knop veranderen in R<getal> als een bepaalde
           elo-rating wordt opgegeven via menu "Opties" en heeft dan
           dezelfde funktie en sneltoets als hierboven beschreven;
         - deze knop verandert in GAME in het nivo analyse en geeft u
           daarmee de mogelijkheid om terug te keren naar de
           oorspronkelijke zetten, indien u bent afgeweken van de zetten
           die de partij oorspronkelijk bevatte;
         - deze knop verandert in EXIT bij het analyseren van een database
           of partij en geeft u de gelegenheid dit te onderbreken en terug
           te keren naar de partij die op dat moment op het bord staat
           (sneltoets ESC);
         - als de programma instellingen niet op z'n sterkst zijn, zal de
           "REBEL" knop getoond worden als "Rebel"
  >        ‚‚n zet vooruit (sneltoets "+");
  >>       drie zetten vooruit (sneltoets ALT+F);

3.4. De snel knoppen

Er zijn 6 sets van snel-knoppen beschikbaar. Zie par. 12.11 .
Zie par. 10.13 voor het defini‰ren van deze knoppen.










3.5. Snel-toetsen

Er zijn een aantal extra snel-toetsen beschikbaar.

TAB         menu "Opties"-ga naar zetnummer
HOME        ga naar begin van de partij
END         ga naar einde van de partij
PGUP        ga ‚‚n pagina zetten terug
PGDN        ga ‚‚n pagina zetten vooruit
ALT+B       aanklik-knop <<
"-"         aanklik-knop <
ALT+M       aanklik-knop REBEL
"+"         aanklik-knop >
ALT+F       aanklik-knop >>

ALT+H       voer hintzet uit indien aanwezig
ALT+X       terug naar DOS
?           online hulp
F10         next-best (zie hfd. 3.1)


3.6. Files laden en wegschrijven

3.6.1. Files laden

De aanwezige subdirectories en files worden in een overzicht in
alfabetische volgorde gepresenteerd. U kunt middels aanklikken van
(sub)directories en harddisk(s) iedere (sub)directory en harddisk bereiken
die uw computer bevat.

De eventueel aanwezige floppydrive(s) zijn NIET binnen het REBEL programma
te bereiken. De gewenste file laadt u eenvoudig door deze aan te klikken.

Voor de toetsgebruikers geldt dat zij hun keuze, die met de cursortoetsen
is bereikt, dienen te bevestigen met ENTER.

Naast het overzicht is voor de muisgebruiker een verticale balk beschikbaar
waarmee u extra snel door de (sub)directory kunt gaan. Voor de
toetsgebruiker zijn  PGUP, PGDN, HOME en END toetsen voor dit doel
beschikbaar. Bovenin staan de aanwezige harddisk(s) en CD-ROM
spelers afgebeeld, voor de toetsgebruiker te bereiken middels de
cursor-links en cursor-rechts toets. Middels "ESC" of links bovenin klikken
met de muis kunt u de optie verlaten.


3.6.2. Wegschrijven van een file

U kunt zelf bepalen waar de nieuwe files op uw harddisk geplaatst zullen
worden. U selecteert simpelweg de door u gewenste directory en typt de
filenaam. Klikken op bestaande filenamen kan ook, echter u krijgt dan eerst
een waarschuwing dat de file al bestaat.

Binnen REBEL is het de gebruiker niet toegestaan nieuwe files aan te maken
die de naam "TRASH.DAT" hebben.

Sommige van de hierboven genoemde mogelijkheden zijn niet beschikbaar als
het te bewaren bestand naar een CD-ROM geschreven zou gaan worden omdat op
een CD-ROM niet geschreven kan worden.





Hfd. 4: BE‹NVLOEDING VAN HET SCHAAKGEDEELTE

4.1. Wijzigen van het schaken van REBEL

Het schakend gedeelte van het programma is op verschillende wijzen te
be‹nvloeden. Omdat het programma standaard opstart met de sterkst mogelijke
instellingen (m.u.v. het nivo) zal iedere verandering in principe een
verzwakking van het programma betekenen.

4.2. De verschillende nivo's onder menu Nivo's

Het nivo wordt bij opstarten bepaald door het nivo dat gold toen u de
laatste keer het programma be‰indigde. Door het nivo te veranderen kunt u
het programma sterker of zwakker maken.
Als algemene regel geldt, hoe meer tijd u de computer geeft, des te sterker
hij zal spelen.





Overzicht:
TIJD (menu Nivo's )
           Het programma zal zich houden aan de ingestelde gemiddelde tijd.

BLITZ (menu Nivo's )
           Speelt een partij met een vast ingestelde tijd voor de gehele
           partij. Het programma zal u waarschuwen wanneer u door uw klok
           gaat. In dat geval heeft u de partij verloren. U kunt de nog
           resterende tijd zien in het tijd window.
           De laatste regel van het submenu biedt u de mogelijkheid zelf
           het blitz nivo in te stellen in minuten en seconden.

HANDICAP (menu Nivo's )
           Werkt volgens dezelfde principes als BLITZ, maar in deze nivo's
           kunt u uzelf meer tijd geven dan de computer.

TOERNOOI (menu Nivo's )
           Speelt een partij op een toernooi nivo. REBEL zal u waarschuwen
           wanneer u door uw  klok gaat. In dat geval heeft u de partij
           verloren. U kunt de u nog resterende tijd zien in het tijd
           window.
           Na de tijdcontrole(s) ontvangt u automatisch de benodigde extra
           tijd voor de volgende tijdcontrole.
           De laatste regel van het submenu biedt u de mogelijkheid zelf
           het toernooi nivo in te stellen in uren en minuten.

FISCHER BONUS (menu Nivo's )
           Dit geeft u de mogelijkheid om volgens met zogeheten "Fischer"
           klok te spelen. Het aantal seconden dat u hier opgeeft(0, 2 of
           het aantal dat u zelf opgeeft) zal iedere keer dat een zet
           gedaan wordt, worden opgeteld bij de tijd van de desbetreffende
           speler.
           Fischer klok kan alleen bij blitz, handicap of toernooi nivo
           worden toegepast.
           De Fischer bonus tijd wordt in het bovenste kader van het zetten
           window getoond.

PLY (menu Nivo's )
           Laat het programma spelen tot een vast zoek (ply)diepte. In het
           submenu kunt naast de negen vaste keuzes, ook zelf een waarde
           opgeven tot 60 ply diep.

MAT (menu Nivo's )
           Dit is een speciaal nivo alleen voor het oplossen van schaak
           problemen. REBEL zal nu ALLEEN naar varianten zoeken die tot mat
           leiden. Indien het programma geen mat kan vinden dan zal het
           programma dit melden en dus ook geen zet afgeven.
           In het submenu kunt u naast de negen vaste keuzes, ook zelf een
           waarde opgeven tot mat in 60 diep.

GEBRUIKERS (menu Nivo's )
           Werkt volgens dezelfde principes als TIJD, maar nu kunt u geheel
           vrij de gemiddelde tijd bepalen. Indien u bijv. 00:00:25 ingeeft
           dan zal het programma gemiddeld spelen op 25 seconden per zet.

VASTE TIJD (menu Nivo's )
           In tegenstelling tot alle andere levels kunt u hier tot op de
           seconde bepalen hoe lang REBEL mag nadenken over zijn zet. Is
           de door u opgegeven tijd verstreken dan zal REBEL zijn zet
           afgeven. Dit nivo is met name handig ivm de steeds meer in zwang
           komende tests die, om de sterkte van een schaakprogramma te
           meten, uitgaan van een vaste tijd.
           TIP
           Dit level is ook handig voor de Analyse database optie.

ONEINDIG (menu Nivo's )
           Het programma zal net zo lang blijven doorrekenen totdat u het
           rekenproces stopt.

ANALYSE en ANALYSE POWER
           Voor deze speciale nivo's verwijzen we u naar Hfd 6.1, 6.2,
           6.2.1 en 6.2.2.

4.3. De verschillende opties onder menu Opties.

Menu "Opties" bevat een aantal mogelijkheden het schaken van de computer te
be‹nvloeden.







4.3.1. Anti-GM (menu Opties )

Als u deze optie aktiveert denkt REBEL dat hij tegen een grootmeester
schaakt en zal daarom anders spelen. REBEL zal proberen nog menselijker te
spelen en daarom ook meer risico's nemen. Deze optie was voor het eerst
aktief in de match tegen Anand in 1998 waar Rebel 5 punten scoorde uit 8
partijen! Zonder deze optie zou REBEL minder punten hebben gehad naar onze
overtuiging.
U kunt uit drie nivo's anti-GM kiezen: actief, sterk en slim.

4.3.2. Engine (menu Opties )

Hiermee kunt u kiezen uit vijf verschillende schaak-engines. Met "engine"
wordt dat gedeelte software bedoeld dat door schaakkennis en rekenmethodes
de zetten produceert die REBEL doet.
U kunt kiezen uit de engine's van REBEL 10.0 (standaard geladen),
Rebel 9.0, Rebel 8.0 en de engines die Rebel 7.0 en Rebel Decade simuleren.
De Elo-rating die die engine op uw PC wordt geacht te hebben wordt
automatisch aangepast.


4.3.3. Permanent brain (menu Opties )

Hiermee kunt u bewerkstelligen of de computer wel of niet doorrekent in de
tijd dat u aan zet bent. Staat het permanent brain aan, dan zal de computer
ook rekenen in uw tijd.

4.3.4. Brute force (menu Opties )

Hieronder wordt een schaakrekenmethode verstaan, waarbij de computer alle
zetten die mogelijk zijn doorrekent. Staat deze echter uit, dan wordt de
selectieve rekenmethode gebruikt, hetgeen inhoudt dat alleen die zetten
grondig worden doorgerekend die de computer als zinnig beschouwt.









4.3.5. Combinatie (menu Opties )
Als Combinatie aan staat (de standaard instelling) zal het programma in het
algemeen de juiste zet in tactische posities sneller vinden dan als deze
optie uit staat. Dit komt omdat er dan een speciale tactische zoekmethode
gebruikt wordt. Met Combinatie aan zal de sleutelzet tot wel 10 keer
sneller vinden. De Combinatie-aan/uit keuze is ook bedoeld voor de
populaire computer test-sets. Met Combinatie op aan zal REBEL beter scoren
in deze test-sets.

Kanttekening: De Combinatie instelling (AAN of UIT) heeft geen effect
       tijdens gewone partijen. Als Combinatie aan staat zal REBEL eerst
       onderzoeken of de huidige positie op het bord bij een normale partij
       behoort of dat het een losstaande positie is. Alleen als REBEL
       ontdekt dat het een op zichzelf staande positie is zal de speciale
       tactische Combinatie zoekmethode geactiveerd worden.






4.3.6. Selectie (menu Opties )

In principe rekent de computer gunstige zetten dieper door dan andere,
indien de brute force uit staat (zie ook 4.3.4.). Met deze optie kunt u de
diepte van het doorrekenen van gunstige zetten be‹nvloeden. U krijgt een
tiental keuzes "uitgeschoven". Kiest u bijv. voor selectief 4, dan zal het
programma als het bijvoorbeeld rekent op de 9e ply, 5 halve zetten brute
force doorrekenen en vervolgens nog 4 halve zetten selectief, dus slechts
die zetten die de computer aantrekkelijk toeschijnen. Standaard wordt het
programma op "normaal" ingesteld hetgeen inhoudt dat de selectieve
zoekdiepte geheel flexibel is. Het programma maakt dan zelf uit hoe diep
en wanneer er nu wel of niet selectief gerekend wordt.

4.3.7. Speelstijl (menu Opties )

Via een uitschuifmenu hebt u de keuze een vijftal speelstijlen die vari‰ren
van agressief tot defensief. In het pulldownmenu wordt de aktuele
speelstijl aangegeven door de hoofdletter van de speelstijl.



4.3.8. Sterkte (menu Opties )

Ook kunt u de tegenstand die de computer u biedt instellen middels drie
nivo's die ook weer via een uitschuifmenu te voorschijn komen.
Staat de computer op beginnersnivo ingesteld, dan hebt u de beste kansen
om van de computer te winnen. In het pulldownmenu wordt het aktuele
sterktenivo aangegeven door de hoofdletter van het sterktenivo.














4.3.9. Hashtabellen (menu Opties )

De term hashtabellen heeft betrekking op een methode van het
schaakprogramma waarin reeds doorgerekende stellingen worden opgeslagen.
Dit kan uiteraard erg nuttig zijn voor REBEL, immers als tijdens het
rekenen een opgeslagen stelling in de hashtabel wordt gevonden dan is het
niet meer nodig deze stelling te onderzoeken daar de uitkomst reeds bekend
is. Met deze hashtabel techniek is het mogelijk het zoekproces gemiddeld te
versnellen met een faktor drie. Bij de start van het programma zal REBEL
zelf zoveel mogelijk ruimte reserveren voor het gebruik van hashtabellen,
immers hoe meer vrij geheugen, des te meer ruimte om posities in op te
slaan. Met deze optie onder menu "Opties" kunt u de ruimte die ervoor in
het geheugen van uw PC wordt gebruikt, vari‰ren. U kunt middels een
uitschuifmenu diverse keuzemogelijkheden oproepen. Natuurlijk kunt u niet
meer ruimte reserveren dan mogelijk is in uw PC.






4.3.10. Gebruik EOC kennis (menu Opties )
Door deze optie aan te zetten kan REBEL tijdens het rekenen gebruik maken
van de speciale EOC database die u geladen heeft.

De EOC (encyclopedia of chess, encyclopedie van schaak) database is gemaakt
van de REBEL standaard database van 300.000 partijen en opgeslagen in een
nieuwe zeer snelle indeling. Hierdoor kan REBEL deze database raadplegen en
aan de hand wat er gevonden is, zijn spel aanpassen. REBEL kan de EOC op
twee manieren gebruiken:

- Gebruik als een boek: REBEL zal de EOC doorzoeken op de huidige positie.
 Als de EOC database de positie bevat zal REBEL direct antwoorden met de
 volgende zet uit de EOC database. Wij adviseren deze instelling niet voor
 optimale speelsterkte maar meer als een optie om openingstheorie te
 bestuderen. De EOC database bevat 16 miljoen zetten en is 20 X groter dan
 het standaard openingsboek.

- Sterk of Matig gebruik: REBEL zal de EOC doorzoeken op de huidige
 positie. Als de EOC database de positie bevat zal REBEL de volgende
 zet(ten) in de EOC database bekijken en de resultaten van deze partijen
 gebruiken door bij zijn berekeningen van die zet wat punten bij te tellen
 of af te trekken.

Op deze manier zal REBEL de menselijke theorie volgen zoals deze in de EOC
database met 16 miljoen zetten staat. Het voordeel boven de EOC=BOEK
instelling is dat REBEL's schaak engine nog steeds de hoofdrol speelt
en dat menselijke fouten in de database hierdoor uitgefilterd worden.

Zie 7.10 voor het laden van een EOC database.

4.3.11.  ELO-rating (menu Opties )

Dit is een zeer speciaal nivo waarmee u zelf de speelsterkte van uw
computer instelt. Daar de speelsterkte van de hedendaagse schaakprogramma's
steeds verder toeneemt, wordt het steeds moeilijker deze nog te verslaan.
REBEL heeft hiervoor de volgende oplossing gevonden:
bij het opstarten bepaalt het programma eerst HOE snel uw PC is en aan de
hand van dit gegeven zijn eigen geschatte ELO-rating welk getal u
terugvindt in de pulldown Options. Vervolgens kunt u dit ELO getal
wijzigen (door er op te klikken) om zodoende de speelsterkte van REBEL te
verlagen! U kunt hier bijvoorbeeld uw eigen ELO intypen en vervolgens
speelt u dus tegen een gelijkwaardige tegenstander!

Enkele opmerkingen zijn op zijn plaats:
- Het door REBEL gevolgde systeem is natuurlijk niet tot op de punt
  nauwkeurig maar voldoet ruimschoots aan de doelstellingen van deze optie.
- De door REBEL gestelde ELO waarden zijn gebaseerd op de zgn. FIDE
  standaard. Voor bijvoorbeeld de amerikaanse USCF ratings dient u 100 …
  150 ELO punten meer te rekenen.
- Het instellen van een ELO-rating heeft natuurlijk geen zin als u ook nog
  andere programma verzwakkingen heeft aangebracht zoals het spelen op het
  beginners nivo.
Tijdens het spelen van een partij op het ELO level wordt GEEN informatie
getoond over het zoekproces. Net zoals tijdens een echte schaakpartij staat
u er helemaal alleen voor.








4.3.12. Sterkste instelling (menu Opties )

Deze optie is alleen beschikbaar als REBEL niet op z'n sterkst ingesteld
is. Dit kunt u overigens ook zien aan de REBEL knop: staat er "REBEL" dan
staat Rebel op z'n sterkst; staat er "Rebel" dan is Rebel ergens verzwakt,
bijv. doordat het Permanent Brain uitgeschakeld is.

Het kiezen van deze optie zorgt ervoor dat REBEL weer op z'n sterkst 
ingesteld wordt.












Hfd 5: PROGRAMMA MOGELIJKHEDEN (menu Opties)

5.1. Speler <> speler (menu Opties )

De computer zal geen tegenzet berekenen en uitvoeren. U kunt nu een partij
tegen een menselijke tegenstander spelen of een door u gewenste
zettenvolgorde inbrengen zonder dat u gestoord wordt door het rekenen van
de computer. De REBEL-knop verandert in"-----". U maakt de computer weer
rekenend door deze knop weer aan te klikken.

5.2. Automatisch spelen (menu Opties )

U zult niet om een tegenzet gevraagd worden, maar de computer zal tegen
zichzelf gaan schaken. U kunt dit onderbreken door REBEL aan te klikken of
deze optie te deaktiveren.

5.3. Ga naar zetnr (menu Opties )

Het selecteren van deze keuze zal een cursor doen laten knipperen in het
keuzeveld waar u vervolgens het zetnummer in kunt typen. Geeft u een
zetnummer in dat hoger is dan het aantal gespeelde zet dan zal het
programma naar de laatste zet gaan. Om naar het begin van een partij te
gaan, kunt u zet 0 opgeven (of de HOME-toets gebruiken).

5.4. Herspeel partij (menu Opties )

Via het uitschuifmenu kunt u uit drie tempo's kiezen, waarna de gehele
partij volgens het gewenste tempo nagespeeld zal worden vanaf de eerste
zet.

U kunt het naspelen tijdelijk onderbreken door de spatiebalk in te
drukken. Opnieuw de spatiebalk indrukken zal er voor zorgen dat de partij
verder nagespeeld wordt. U kunt het naspelen definitief stoppen door ESC of
een menu aan te roepen.

5.5. Verwijder zetkommentaar (menu Opties )

Het zetkommentaar (bijv. analyses maar ook symbolen) wordt verwijderd uit
alle zetten van de huidige partij.

5.6. Schrijf zetkommentaar (menu Opties )

Hiermee kunt u op eenvoudig wijze iedere zet van maximaal 3 regels
kommentaar voorzien. Het wordt bij het opslaan van een partij bewaard en
bij herspelen automatisch zichtbaar in het kommentaarveld.

5.7. Partij naar tekstbestand (menu Opties )

Hiermee kunt u een partij laten wegschrijven naar een ASCII-tekst bestand
inclusief het zetkommentaar, namen, datum etc. Het gemaakte tekstbestand
kunt u met uw tekstverwerker inlezen. REBEL zal u om een legale file-naam
vragen waarnaar de partij gegevens moeten worden weggeschreven.











Hfd. 6: ANALYSE MOGELIJKHEDEN

6.1. Analyse nivo (menu Nivo's )

De computer zal nu over de aanwezige stelling gaan rekenen tot de maximale
rekendiepte (60 zetten). Het verzetten van een stuk zal de computer opnieuw
laten gaan rekenen over de stelling die d…n op het bord staat. U kunt dus
nu ongehinderd allerlei zetten invoeren tot het  maximale aantal zetten dat
ingevoerd kan worden (192), bereikt is. De REBEL aanklik-knop is nu
veranderd in een GAME aanklik-knop. Indien u deze aanklikt en u zou zijn
afgeweken van de oorspronkelijk gedane zetten, dan worden de oorspronkelijk
zetten weer geladen en het bord en de zettenlijst dienovereenkomstig
aangepast.
Zodoende kunt u op een eenvoudige wijze een gespeelde partij of een
afgebroken stelling analyseren zonder dat u deze partij steeds opnieuw
hoeft te laden.

U verlaat deze optie door een ander nivo te kiezen uit menu "Nivo's" of door
menu "Opties"-analyseer-partij of -analyseer-database te kiezen.


6.2. Power Analyse algemeen

Voor deze opties dient het kommentaar window geopend te zijn (zie 12.3).
Naast het gewone analyse level bestaan de twee power analyse levels. In
principe kunt u hier alles doen wat ook bij het normale analyse level
mogelijk is. Echter: met power analyse kunt u ZELF de zetten aangeven die
het programma wel of niet dient te onderzoeken! Hierdoor verlopen de
analyses sneller, immers het programma behoeft uit alle verschillende
zetmogelijkheden minder zetten te onderzoeken.

- U kunt maximaal ZES voorkeurzetten invoeren.
- Geselecteerde zetten kunnen ook weer verwijderd worden. Dit kan op 2
  manieren: a. de zet nogmaals invoeren of b. de zet die u wilt verwijderen
  aanklikken met de RECHTER  muisknop
- door op de geselecteerde zetten te klikken met de LINKER muisknop zullen
  deze uitgevoerd worden en gaat u automatisch naar de volgende zet.

6.2.1.  Power analyse include (menu Nivo's )

Hierbij kunt u zetten aangeven die REBEL moet onderzoeken.

VOORBEELD
a. Start een nieuwe partij.
b. Start het power analyse level.
c. REBEL zal automatisch beginnen te rekenen.
d. Voer nu de zet Pg1-f3 in, REBEL zal nu uitsluitend gaan rekenen over
   deze zet, zoals te zien is in het info window.
e. Voer nu de zet d2-d4 in, REBEL zal nu gaan rekenen over Pg1-f3 en d2-d4.

6.2.2.  Power analyse exclude (menu Nivo's )

Hierbij kunt u zetten aangeven die REBEL NIET mag onderzoeken.

6.3. Analyseer partij (menu Opties )

Middels een uitschuifmenu heeft u de keuze of REBEL de partij alleen voor
wit, alleen voor zwart of voor beide kleuren moet analyseren. Nadat u een
keuze heeft gemaakt zal REBEL de huidige partij gaan analyseren op het
huidige nivo en vanaf de huidige zet. U bepaalt dus zelf vanaf welke zet de
analyse zal aanvangen.

- De REBEL-knop zal veranderen in een EXIT-knop waarmee u het analyseren
  voortijdig kunt afbreken.
- REBEL zal iedere zet van wit en/of zwart (afhankelijk van welke keuze u
  hebt gemaakt) gaan analyseren op het huidige nivo en de resultaten
  wegschrijven in het zetkommentaar (daarmee verliest u eventueel eerder
  gemaakt zetkommentaar!).
- Het analyseren gebeurt vanuit twee gezichtspunten: eerst wordt de zet die
  de speler heeft gedaan geanalyseerd en daarna zal REBEL de stelling
  analyseren om zijn advies te geven. Wanneer  dit advies beduidend beter
  lijkt te zijn dan de zet zoals deze in werkelijkheid gespeeld is, zal in
  het kommentaar twee uitroeptekens verschijnen bij de advieszet van REBEL.

Voorbeeld van analysekommentaar van de partij tussen A en B:
A     7.00 -0.15  f2-f3 e7-e5 e2-e4 Lf8-c5 Pg1-e2 Pb8-c6
REBEL 7.00 +0.16  e2-e4 e7-e5 Pg1-f3 Pb8-c6 d2-d4 e5xd4
A speelde dus pion f3, maar REBEL zou pion e4 hebben gespeeld omdat hij dat
met 0.16 positiever waardeert.





6.4. Analyseer database (DB-menu UTILITIES )

Deze functie is beschikbaar onder het menu "UTILITIES" van de database.
Voor deze functie dient u dus eerst naar de database te gaan via menu 
"Data".

De op dat moment aktuele database zal geanalyseerd worden op grond van de
beginstelling.
Deze optie is vooral bedoeld voor een database die allerlei (test)
stellingen bevat omdat de computer nu alle partijen uit de database
achtereenvolgens zal laden en de beginstelling zal doorrekenen
overeenkomstig het op dat moment geldige nivo en de resultaten daarvan zal
wegschrijven in het kommentaarveld van een nieuwe database. De meegeleverde
databases BT-2450.DAT en BT-2630.DAT zijn bijv. erg geschikt om deze optie
eens mee uit te proberen.

U zal gevraagd worden een naam van een database waarnaar de gegevens
geschreven moeten, in te typen.
- De REBEL aanklik-knop is veranderd in een EXIT aanklik-knop en zal pas
  weer veranderen als de computer alle partijen uit de database heeft
  afgewerkt of als u dit onderbreekt door deze knop aan te klikken (voor de
  toetsgebruiker: ESC).
- Door het laden van de database ANALYSE.DAT kunt u nu de resultaten van de
  analyses bestuderen.

6.5. Analyseer selectie (DB-menu UTILITIES )

Deze functie is beschikbaar onder het menu "UTILITIES" van de database.
Voor deze functie dient u dus eerst naar de database te gaan via menu 
"Data" en aldaar een aantal partijen te selecteren.

Middels een uitschuifmenu heeft u de keuze of REBEL de door u geselecteerde
partij alleen voor wit, alleen voor zwart of voor beide kleuren moet
analyseren. Nadat u een keuze heeft gemaakt zal REBEL de partijen gaan
analyseren op het huidige nivo en vanaf de beginstelling.

Zie verder ook 6.3.





Hfd. 7: DATABASE DEEL I (menu Data)

7.1. Naar database (menu Data )

Wanneer u deze optie aanklikt, krijgt u een nieuw scherm voor ogen met
eigen pulldowns en de eerste twintig of veertig partijen van de op dat
moment geladen REBEL database.
Voor verdere info verwijzen we u naar hoofdstuk 8.

7.2. Naar PGN-database (menu Data )

U komt hiermee in de database van PGN-formaat zoals die is vastgelegd in
uw REBEL.CFG-file.
De mogelijkheden zijn minder uitgebreid dan bij de REBEL database maar:
- u kunt door op de naam van de database te klikken een andere database
  laden
- met PG-UP en PG-DN kunt u door de database heen scrollen
- u kunt partijen selecteren op dezelfde wijze als in de REBEL database
- met laad volgende en laad vorige kunt u de volgende of vorige uit uw
  PGN-selectie laden
- de scherm indeling van het overzicht van de partijen in de PGN-database
  is volledig gekoppeld en afhankelijk van de instellingen die u gebruikt
  in de REBEL database.

7.3. Volgende partij (menu Data )

Hiermee wordt de volgende partij van het door u geselecteerde aantal
partijen geladen worden.

Indien de laatste partij al geladen was zal de boodschap verschijnen dat er
geen volgende partij is.
Indien er slechts ‚‚n of geen partijen geselecteerd zijn is deze optie niet
bereikbaar in het menu.

7.4. Vorige partij (menu Data )

Hiermee wordt de vorige partij van het door u geselecteerde aantal
partijen geladen worden.

Indien de eerste partij geladen was zal de boodschap verschijnen dat er
geen vorige partij is.
Indien er slechts ‚‚n of geen partijen geselecteerd zijn is deze optie niet
bereikbaar in het menu.


7.5. Bewaar partij (menu Data )

Hierbij wordt u gevraagd om een aantal gegevens in te voeren die samen met
de zetten en het eventuele zetkommentaar van de partij die op dat moment op
het bord gespeeld wordt, opgeslagen zullen worden.

Bij sommige velden krijgt u een voorkeursinvulling voorgeschoteld (te zien
in de default-balk).
- ENTER zorgt ervoor dat die tekst wordt ingevoerd en u in het volgende
  veld komt;
- een spatie zorgt voor een leeg veld (geen tekst)
- en indien u niet akkoord bent met de voorkeursinvulling, kunt u uw eigen
  tekst intypen.

Met tekst in te vullen velden:
a. Naam van wit   - maximaal 20 tekens
                  - als u niets invult zal automatisch "Player" ingevuld
                    worden
b. Naam van zwart - maximaal 20 tekens
                  - als u niets invult zal automatisch "REBEL 10.0" ingevuld
                    worden
c. Elo wit        - de elorating van wit, niet verplicht maar
                  - alleen een elo-ratings tussen 1000 en 3400 worden
                    geaccepteerd
                  - ingevuld elorating geeft bij de overzichten extra
                    mogelijkheden biedt. (zie par. 8.5)
d. Elo zwart      - idem elo wit
e. Plaats         - maximaal 39 tekens
f. Datum          - hier kunt een exacte datum of een jaartal ingegeven
g. Toernooi       - maximaal 39 tekens
h. Uitslag        - biedt bij de overzichten extra mogelijkheden (zie par.
                    8.5)
                  - winst voor wit wordt aangegeven met 1-0, u kunt deze
                    uitslag ingeven door "1-0", "+" of "1"
                  - winst voor zwart wordt aangegeven met 0-1, u kunt deze
                    uitslag ingeven door "0-1", "-" of "0"
                  - remise wordt aangegeven met «-«, u kunt deze uitslag
                    ingeven door "«-«", "=", "0.5", "«" of "0.5-0.5"
i. Vrije index    - niet verplicht maar wordt aangeraden als u een eigen
                    classificatie system wil maken. Omdat de vrije index
                    zijn eigen index heeft, geeft dit ook extra
                    mogelijkheden bij selecteren en overzichten.
                    Via "dbmenu-DBFILES-reorganiseren IX4" kunt u ook later
                    een vrije index tekst aan een hele database toevoegen.

j. Kommentaar     - maximaal 72 tekens
                  - dit is geen zetkommentaar maar wordt bij de partij
                    apart bewaard

7.6. Overschrijf partij (menu Data )

De laatstgeladen partij zal nu overschreven worden met de huidige gegevens.
( Zie ook par. 7.5.) De oorspronkelijke gegevens van de laatstgeladen
worden voor alle zekerheid nog bewaard in database "TRASH.DAT".

7.7. Wis partij (menu Data )

U zal gevraagd zal worden of de geselecteerde en geladen partij inderdaad
gewist dient te worden.

Indien er geen partijen geselecteerd zijn is deze optie niet bereikbaar in
het menu.
Voor alle zekerheid wordt de partij nog bewaard in database "TRASH.DAT".

7.8. Partij info (menu Data )

In het kommentaarveld komen de extra gegevens van de partij te staan die u
geladen hebt.

7.9. Zoek op stelling (menu Data )

Het programma zal partijen gaan zoeken die exacte dezelfde stelling
bevatten als die momenteel op het bord aanwezig is. Dit kan even duren (zie
opmerking bij par. 8.3.2.).


7.10. Laad Encyclopedia (menu Data )
Een EOC (encyclopedia of chess, encyclopedie van schaak) bestand is een
bestand dat een groot aantal partijen bevat en dat geraadpleegd kan worden
door zowel REBEL als door de gebruiker. Als het Consult window geactiveerd
is kunt hier, vooral bij het begin van een partij, de gegevens lezen
(zie 12.7).

De EOC die op uw CD-Rom staat bevat de data van de standaard database van
300.000 partijen van REBEL en is op zo'n manier gerangschikt dat REBEL deze
zeer snel kan raadplegen. Natuurlijk kan REBEL dit nog sneller als de EOC
op uw harde schijf staat maar dit neemt wel wat ruimte in. Als u dit wilt
doen moet u alle bestanden met EOC in de naam naar uw harde schijf
kopi‰ren.

7.11. Laad clipboard (menu Data )

Hiermee kunt u ‚‚n van de vier clipboard laden. U kunt dit ook doen met
sneltoets CONTROL+F1 ,CONTROL+F2, CONTROL+F3 of CONTROL+F4.

Als u niet (meer) precies weet welke partijen in de klemborden zijn
opgeslagen, aktiveert u dan deze 4 klemborden via de functie Vier Borden
uit menu "Layout".

7.12. Partij naar clipboard (menu Data )

Hiermee kunt u de huidige partij naar ‚‚n van de vier clipboard schrijven.
U kunt dit ook doen met sneltoets CONTROL+F5 ,CONTROL+F6, CONTROL+F7 of
CONTROL+F8.

7.13. Partij naar PGN (menu Data )

De huidige partij, inclusief kommentaar, wordt naar een file in PGN-formaat
geschreven.
U wordt gevraagd een naam voor het nieuwe PGN-bestand te bepalen. Voor een
exacte beschrijving van het PGN-formaat, dat op INTERNET wordt gebruikt,
verwijzen wij u naar de offici‰le richtlijnen.

7.14. Stelling naar EPD (menu Data )

EPD files zijn tekstfiles waarin uitsluitend posities zijn opgeslagen in
leesbare ASCII tekens. Het EPD formaat heeft de laatste jaren flink aan
populariteit gewonnen omdat het formaat het mogelijk maakt posities te
importeren en te exporteren naar andere schaakprogramma's.

Met deze optie wordt de huidige partij naar een EPD-file geschreven waarbij
u de keuze hebt om de partij naar een nieuwe file te schrijven of aan een
bestaande toe te voegen.
De naam van de file wordt in het geheugen van REBEL opgeslagen.

7.15. Stelling -> (menu Data )

De huidige partij wordt aan de reeds bestaande EPD file (die in het
geheugen van REBEL staat) toegevoegd. Indien er geen filenaam in het
geheugen van REBEL staat, is deze optie niet benaderbaar.

7.16. Partij naar email-file (menu Data )

IECG ondersteuning.
De Schr”der BV is ‚‚n van de offici‰le sponsors van de Internationale Email
Chess Group (IECG) De IECG is een organisatie waar mensen met behulp van
het Internet schaak spelen. Dit kan vari‰ren van enkele vrijblijvende
partijen tot serieuze competities en groots opgezette toernooien. De
sleutel tot het spelen van de partijen is de zgn. electronische mail
(email), een gewone tekstfile die op Internet gezet wordt. Binnen een uur
heeft uw tegenstander aan de andere kant van de wereld de volgende zet en
is het mogelijk dat u dezelfde dag nog de tegenzet van uw tegenstander
ontvangt!
Met name door deze snelle antwoord mogelijkheid heeft het schaken via email
een enorme vlucht genomen.

"Partij naar email-file" schrijft de huidige partij naar een tekstfile die
u vervolgens naar uw tegenstander stuurt via email.
U kunt kiezen of u de partij met of zonder diagram wegschrijft.

7.17. Laad email-file (menu Data )

Leest de email die u van uw tegenstander ontvangen heeft, waarna u een rijk
scala aan mogelijkheden heeft.
U kunt de partij enkel als partij laden, maar u kunt hem ook meteen in de
database wegschrijven of, als de partij al in de database staat, de partij
laten overschrijven in de database.

TIP
Voor een uitvoerige beschrijving en de laatste ontwikkelingen op
dit gebied verwijzen we u naar de file IECG.TXT of de volgende
Internet pagina's.
http://www.rebel.nl/                    (de REBEL homepage)
http://www.ub.uit.no/chess/iecg/        (de IECG homepage)

Hfd. 8: DATABASE DEEL 2 (menu Data)

8.1. Database algemeen

- standaard wordt aan bij het opstarten van REBEL de database geladen die
  in de REBEL.CFG staat. U kunt dit, ook tijdens de partij, wijzigen door
  een andere database te laden via menu "DB-BESTANDEN"-laad-database.

- de database maakt gebruik van de files met de uitgang DAT, IX1, IX2, IX3
  en IX4.
  Wanneer u een database laadt en de corresponderende .IX1- of .IX2-file
  ontbreekt, zult u een foutmelding krijgen. Evenzo zal er een foutmelding
  komen indien u een nieuwe database aanmaakt en ‚‚n van de genoemde files
  al bestaat.

- Wanneer u de database ingaat zal een nieuw scherm opgebouw worden waar 20
  of 40 partijen op zichtbaar zijn, alfabetisch op naam van de witte speler
  gerangschikt.



Er zijn twee mogelijkheden om de rest van de partijen te zien:
- u klikt bovenin het scherm het PG-DN symbool () aan of de PG-DN toets
  en de volgende 20 of 40 partijen worden getoond
  (met het PG-UP symbool () of de PG-UP toets kunt u maximaal 250
  pagina's terug)
- u klikt bovenin het scherm een letter van het alfabet aan (of met de
  desbetreffende toets) en opnieuw worden 20 of 40 partijen zichtbaar,
  alfabetisch vanaf de letter die u hebt aangeklikt.

- Onderin in het kommentaarveld staan de extra gegevens van die partij waar
  de selektie balk op dat moment staat.
- geselecteerde partijen worden invers weergegeven
- indien een zoekfunktie aktief is (zie 8.3) wordt de partij voorafgegaan
  door een "*"

- boven het kommentaarveld staan 6 knoppen naast elkaar:
  a. "Laden" (sneltoets ALT+L): hiermee laadt u de selecteerde partijen.
     Deze knop is alleen te aktiveren als er daadwerkelijk partijen
     geselecteerd zijn.
  b. "Wissen" (sneltoets DEL): hiermee verwijdert u alle geselecteerde
     partijen uit de database. Voordat dit gebeurt krijgt u eerst nog een
     vraag ter bevestiging.
     Deze knop is alleen te aktiveren als er daadwerkelijk partijen
     geselecteerd zijn.
     De partijen die verwijderd worden, worden voor alle zekerheid nog
     bewaard in de database genaamd "TRASH.DAT".
  c. "Partij overzicht" (sneltoets ALT+G): hiermee bewerkstelligt u dat de
     partij waar de selectie cursor (>> <<) staat, in 15 kleine bordjes
     wordt getoond.
     Voor verdere gegevens daarover verwijzen we u naar hoofdstuk 14.3.
  d. "Annuleer sel." (sneltoets ALT+C): hiermee heft u de selectie op,
     met als gevolg dat geen enkele partij meer geselecteerd is en de
     knoppen "laden", "wissen" en "annuleer sel." zullen nu verbleken.
  e. "Sel. alles" (sneltoets ALT+A): alle partijen worden nu geselecteerd
     met in achtneming van een eventueel door u eerder opgegeven zoek
     criterium. Hebt u bijv. de database laten door zoeken op partijen die
     in remeise eindigen dan zullen nu alle partijen die in remise
     ge‰indigd zijn, geselecteerd staan hetgeen heel handig kan zijn om
     bijv. al die partijen naar een aparte database te exporteren.
     Maximale aantal partijen dat geselecteerd kan worden is 10.000.
  f. "đEVALUATEđ" (sneltoets ALT+M): hiermee zal REBEL gaan rekenen over
     de eindpositie van de partij selectie cursor (>> <<) staat.
     Deze knop is alleen te aktiveren als u op het scherm ook de twee
     bordjes zichtbaar hebt.

- u selecteert een partij door hem aan te klikken, door nog een keer aan te
  klikken wordt de partij weer uit de selectie gehaald (beiden sneltoets
  INS)
- u selecteert een serie van partijen door de eerste met de linker muisknop
  aan te klikken EN DE MUISKNOP INGEDRUKT TE HOUDEN; laat nu de muisknop
  los bij de partij die u als laatste wilt selecteren.
- wilt u slechts ‚‚n partij laden, dan dient u die met de linker muisknop
  aan te klikken.
- wilt u slechts ‚‚n partij selecteren, dan dient u die partij met de
  rechter muisknop aan te klikken.








8.2. DB-bestanden

8.2.1. Laad database (DB-menu DB-BESTANDEN )

Deze keus is ook direct bereikbaar via sneltoets ALT+D en hiermee kunt
kiezen om een andere database te laden. Als u bij het verlaten van het
programma gevraagd wordt of alle veranderingen moeten worden bewaard, zal
ook de naam van de database die u het laatst geladen hebt bewaard worden
met als gevolg dat REBEL de volgende keer die database standaard laadt.

Een andere mogelijkheid om snel een database te laden in het database
overzicht is om op de naam van de aktuele database te klikken.

8.2.2. Nieuwe database (DB-menu DB-BESTANDEN )

U kunt met deze keuze een nieuwe database aanleggen, bijv. van de partijen
die u zelf in uw schaakclub speelt.

8.2.3. Verwijder dubbele (DB-menu DB-BESTANDEN )

De database wordt doorzocht op partijen die er dubbel instaan. Dubbele
partijen worden zonder verder waarschuwing verwijderd
en voor alle zekerheid in de database DELETE.DAT geschreven, indien u uit
deze database partijen verwijderd zijn ze onherroepelijk verloren.

8.2.4. Reorganiseren db (DB-menu DB-BESTANDEN )

Reorganiseren zal alle namen weer netjes op alfabetische volgorde zetten en
heeft alleen zin als er nieuwe partijen zijn toegevoegd of als er partijen
zijn verwijderd. REBEL  zal eerst bepalen of het erg zinvol is om te
reorganiseren: gemeld zal worden hoeveel bytes u kunt besparen door te
reorganiseren.

Behalve het verkrijgen van meer ruimte op uw harde schijf, kan het
reorganiseren u nog twee voordelen bieden: sommige zoekfunkties zijn
sneller bij een gereorganiseerde database, en bij zoeken op tekst, zetten
of stelling, zullen alle partijen op alfabetische volgorde getoond worden.

Afhankelijk van de grootte van de database kan het reorganiseren enige tijd
in beslag nemen.
Tijdens het reorganiseren wordt een tijdelijk en onzichtbaar reservebestand
aangemaakt. Indien uw harde schijf niet de vereiste ruimte daarvoor bevat
is reorganiseren onmogelijk.

8.2.5. Reorganiseren IX4 (DB-menu DB-BESTANDEN )

De IX4-index file van  de database is de vrije index file. Een index bekort
het zoeken in grote databases enorm; als u dus op slimme wijze van deze
index gebruik maakt, kunt u de partijen waar u het meest in ge‹nteresseerd
bent, in een oogwenk vinden.
"Reorganiseren IX4" geeft u de mogelijkheid de database te reorganiseren
terwijl automatisch een vrije index item wordt toegevoegd. REBEL biedt u
bij deze optie de mogelijkheid te kiezen tussen verschillende vaak
gebruikte zoekcriteria of een tekst die u zelf invult. Na deze keuze wordt
u gevraagd of bestaande indexen moeten worden overschreven of niet.

8.2.6. TRASH.DAT aktief (DB-menu DB-BESTANDEN )

Iedere partij die verwijderd wordt, wordt bewaard in de file trash.dat. Als
u dat in deze optie deactiveerd, wordt een verwijderde partij NIET bewaard.
U kunt hiermee wel tijd besparen vooral als u veel partijen in ‚‚n
verwijderd.

8.2.7. Verwijder TRASH.DAT (DB-menu DB-BESTANDEN )

Hiermee verwijdert u alle eerder verwijderde partijen die voor de
veiligheid in database TRASH.DAT zijn geschreven DEFINITIEF. Deze partijen
zijn nu dus voor altijd weg!

8.2.8. Partijen: bereken (DB-menu DB-BESTANDEN )

Hiermee berekent REBEL hoeveel partijen er in de huidige database zijn
opgeslagen. Dit getal wordt ook in het menu gezet.

8.2.9. Verlaat database ESC (DB-menu DB-BESTANDEN )

Via <ESC>, ALT+X of deze optie verlaat u de database om naar de partij
terug te keren.






8.3. Zoeken

Dit menu biedt u verscheidene mogelijkheden om in de database te zoeken
naar partijen. Op bijna elk gegeven van een partij kan gezocht worden.

8.3.1. Zoekingangen (DB-menu ZOEKEN )

Na het aanklikken van deze keuze verandert het scherm in een soort
formulier waar u verschillende keuzes kunt invullen en aankruisen.
Klik de "ZOEKEN!" knop aan nadat u de zoek criteria heeft bepaald en REBEL
zal in de database gaan zoeken naar partijen die voldoen aan de door u
opgegeven specificaties.

Eerstens zijn er drie verticale rijen met blokjes verschenen waarmee u een
item aan en uit kunt zetten. Uiteraard kan slechts ‚‚n van de drie blokjes
aan staan.





De betekenis van de symbolen boven de rijen:
" || " betekent (indien aan): als dit item wordt gevonden in een partij,
       zal de partij geselecteerd worden tenzij dit in strijd is met
       andere voorwaarden waaraan de partij moet voldoen;
" && " betekent (indien aan): dit item MOET aanwezig in de partij anders
       wordt de partij sowieso niet geselecteerd;
" != " betekent (indien aan): dit item mag NIET aanwezig zijn.
Voorbeelden:
1. als "geen score" staat op "&&" worden alleen partijen zonder uitslag
   getoond.
2. als "geen score" staat op "!=" worden alle partijen getoond die een
   uitslag hebben, of dat nu een winst, verlies of remise is.


Ten tweede zijn er een aantal items die verder gespecificeerd kunnen worden
zoals -naam van wit-, -naam van zwart-, -vrije classificatie-,
-kommentaar-, -toernooi- en -plaats-.
U kunt hier een tekst opgeven waarnaar gezocht moet worden.



Voor andere items zoals -datum-, -Elo wit-, -Elo zwart- en -Eco- kunt u een
specifiek bereik opgeven. Bijv. Elo wit ň1600 ó2000 zorgt ervoor dat REBEL
zoekt naar partijen waarin de witte speler een ELO rating hoger dan 1599
heeft en lager dan 2001. Als u "!=" aanzet resulteert dit in een selectie
van partijen waarvan de spelers die met wit speelden een ELO rating hadden
die lager dan 1600 of hoger dan 2000 was.

Ten derde zult u vier bordjes zien die corresponderen met
-zetten (bord 1)-, -stelling (bord 2)-, -patroon (bord 3)- en
-materiaal (bord 4)-
Naar welke stelling, patroon etc. gezocht gaat worden in de database kan
bepaald worden m.b.v. het Start menu (zie 11.5 en 11.6). U kunt dit dus
veranderen via de betreffende optie van het Start menu, maar ook door op
het betreffende bordje te klikken behalve voor de zetten.
Keyboard gebruikers kunnen hiervoor <CTRL>+<F2>, <CTRL>+<F3> en <CTRL>+<F4>
gebruiken.

Zoek op zetten: het programma zal partijen gaan zoeken die exact dezelfde
zetten bevatten als op het betreffende bordje zijn gezet.


Nog twee voorbeelden:
1. -naam van wit- gedefinieerd als "Kasparov", staat op "||";
-naam van zwart- gedefinieerd als "Karpov", staat op "||";
-datum- gedefinieerd ň(spaties)-(spaties)-1998 ó(spaties)-(spaties)-1998,
 staat op "&&";
zal resulteren in alle partijen uit de database van 1998 waarin Kasparov
wit of Karpov zwart had.

2. -naam van wit- gedefinieerd als "Kasparov", staat op "&&";
-toernooi- gedefinieerd als "Linares", staat op "&&";
-datum- gedefinieerd ň(spaties)-05-(spaties) ó(spaties)-06-(spaties),
 staat op "!=";
-Elo zwart- gedefinieerd ň2500 óspaties, staat op "!="
-gewonnen door wit- staat op "!="
zal resulteren in alle partijen van de database waarin Kasparov tegen
spelers met een ELO-rating lager dan 2500 speelde in het Linares toernooi
in alle maanden van het jaar met uitzondering van mei en juni, welke
partijen hij niet won.
Dit is een wat apart voorbeeld vooral door de datum specificatie, maar het
toont goed aan dat de selectie mogelijkheden vrijwel onbeperkt zijn.

8.3.2. Zoek namen (DB-menu ZOEKEN )

U kunt hier ‚‚n voor wit en/of voor zwart opgeven, welke namen vervolgens
in de database gezocht gaan worden.

Het programma zal in de database zoeken naar partijen van de ingevoerde
speler die hij zowel met wit als met zwart heeft gespeeld. Hebt u alleen
bij wit een naam ingevoerd dan wordt begonnen met de partijen waarin
gevraagde speler met wit speelde, indien u alleen bij zwart een naam hebt
ingegeven wordt begonnen met de partijen waarin speler met zwart speelde.
Vult u bij beide spelers een naam in, dan zal het programma alleen die
partijen selecteren, waarin beide spelers tegen elkaar speelden.

Deze functie werkt volgens het beroemde BTREE+ principe en zal partijen uit
een database met een grootte van bijvoorbeeld 1.000.000 partijen binnen
enkele seconden op uw scherm tonen.





8.3.3. Zoek op ECO (DB-menu ZOEKEN )

U zult worden gevraagd om het bereik van de ECO code op te geven waarop
gezocht moet gaan worden in de database.
Omdat deze optie gebruik maakt van een index zal het zoeken via deze optie
zeer waarschijnlijk sneller gaan dan via "zoekingangen".

8.3.4. Zoek op IX4 (DB-menu ZOEKEN )

U zult worden gevraagd om een tekst in te typen waarnaar in de vrije index
gezocht zal gaan worden in de database.
Omdat deze optie gebruik maakt van een index zal het zoeken via deze optie
zeer waarschijnlijk sneller gaan dan via "zoekingangen".

8.3.5. Wit gewonnen (DB-menu ZOEKEN )

Hiermee worden alle partijen getoond die door wit gewonnen zijn.

8.3.6. Remise (DB-menu ZOEKEN )

Hiermee worden alle partijen getoond die in remeise ge‰indigd zijn.

8.3.7. Zwart gewonnen (DB-menu ZOEKEN )

Hiermee worden alle partijen getoond die door zwart gewonnen zijn.

8.3.8. Geen score (DB-menu ZOEKEN )

Hiermee worden alle partijen getoond die (nog) geen uitslag hebben.

8.3.9. Toon op wit (DB-menu ZOEKEN )

Dit zal alle eerdere selectie criteria opheffen en alle partijen zullen
nu op alfabetische volgorde van de naam van wit getoond worden.

8.3.10. Toon op zwart (DB-menu ZOEKEN )

Dit zal alle eerdere selectie criteria opheffen en alle partijen zullen
nu op alfabetische volgorde van de naam van zwart getoond worden.

8.3.11. Toon op eco (DB-menu ZOEKEN )

Dit zal alle eerdere selectie criteria opheffen en alle partijen zullen
nu op alfabetische volgorde van de eco code getoond worden.

8.3.12. Toon op vrije index (DB-menu ZOEKEN )

Dit zal alle eerdere selectie criteria opheffen en alle partijen zullen
nu op alfabetische volgorde van de vrije index getoond worden.














8.4. Scherm

- u hebt de mogelijkheid het scherm voor een groot deel flexibel in te
  delen
- alleen is het verplicht minimaal 5 letters van de namen van beide spelers
  te tonen
- het scherm kan maar 72 letters bevatten dus wanneer u bijvoorbeeld de
  namen volledig op het scherm wilt hebben, gaat daarmee de mogelijkheid om
  2 bordjes te tonen verloren. REBEL houdt dit zelf bij en in het menu
  wordt meteen de keuze die niet meer mogelijk zijn in lichter letterkleur
  geschreven.

8.4.1. Lengte naam wit (DB-menu SCHERM )

In het submenu kunt u aangeven hoeveel letters u getoond wilt hebben van de
naam van de wit speler.

8.4.2. Lengte naam zwart (DB-menu SCHERM )

In het submenu kunt u aangeven hoeveel letters u getoond wilt hebben van de
naam van de zwart speler.

8.4.3. Partij nummer (DB-menu SCHERM )
Als deze optie aan staat krijgt iedere getoonde partij een nummer. Dit
nummer is tijdelijk en wordt niet in de database bewaard. Als u een nieuwe
selectie maakt zal aan iedere getoonde partij weer een nieuw nummer worden
toegekend.
De mogelijkheid om een partij een tijdelijk nummer te geven wordt u slechts
voor uw gemak aangeboden en heeft geen verdere betekenis voor de partij.

8.4.4. Score (DB-menu SCHERM )

Dit zal de uitslag van een partij tonen.

8.4.5. Datum (DB-menu SCHERM )

Dit zal het jaartal waarin de partij gespeeld is tonen.

8.4.6. Lengte plaatsnaam (DB-menu SCHERM )

In het submenu kunt u aangeven hoeveel letters u getoond wilt hebben van de
plaatsnaam.

8.4.7. Lengte toernooinaam (DB-menu SCHERM )

In het submenu kunt u aangeven hoeveel letters u getoond wilt hebben van de
toernooinaam.

8.4.8. ECO-code (DB-menu SCHERM )

Deze optie biedt u de mogelijkheid de ECO code van de opening van de
partij bij de partij aan te geven.

8.4.9. Lengte vrije index (DB-menu SCHERM )

In het submenu kunt u aangeven hoeveel letters u getoond wilt hebben van de
vrije index.

8.4.10. Totaal aantal zetten (DB-menu SCHERM )

Dit geeft het totaal van het aantal zetten in een partij weer.

8.4.11. Eerste zetten (DB-menu SCHERM )

De nog aanwezige ruimte op de regel wordt hiermee opgevuld met de eerste
zet in de verkorte notatie vorm.

8.4.12. Kleine bordjes (DB-menu SCHERM )

Van de partij waar selectie cursor (>> <<) staat zullen twee bordjes
getoond worden: een bordje met de opening tot het punt waar de
openingstheorie eindigt en een bordje met de eindstelling.

8.4.13. Tijd (DB-menu SCHERM )

Hiermee kunt u de tijd aangeven die REBEL mag gebruiken om een positie te
evalueren (en van score te voorzien) bij een klein bordje, zowel bij een
klein bordje in het partijen overzicht van de database als bij een klein
bordje van het partij-overzicht-in-15-bordjes.

8.4.14. Klein font overzicht (DB-menu SCHERM )

Als u voor een klein font kiest, kunnen er 40 partijen getoond worden,
anders 20.

8.4.15. Behoud selectie (DB-menu SCHERM )

Als deze optie aan staat zullen de selectie die u gemaakt hebt geldig
blijven iedere keer als u weer in de database kijkt, totdat u zelf de
selectie opheft met "Annuleer sel." (8.1) of een andere database laadt.

8.4.16. Bewaar instelling (DB-menu SCHERM )

Alle instellingen worden opgeslagen in de REBEL.DCF behalve de kleuren.
Iedere keer dat u het programma opstart zal het scherm volgens deze waarden
worden ingesteld. Zie ook paragraaf 1.4.

8.4.17. Laad instelling (DB-menu SCHERM )

U kunt hiermee een configuratie laden die u eerder bewaard heeft. Het
scherm wordt nu ingesteld volgens de waarden zoals die in de geladen file
programma zijn vastgelegd.

8.4.18. Standaard instellingen (DB-menu SCHERM )

Het scherm wordt nu ingesteld volgens de standwaarden zoals die in het
programma zijn vastgelegd, behalve de kleuren.

8.5. Overzichten

Dit menu biedt u zes mogelijkheden voor een overzicht. Deze overzichten
kunt u achteraf ook naar tekstfile wegschrijven door het TXT-knopje in het
kommentaarveld aan te klikken (voor de toetsgebruikers ALT_T).

8.5.1. Volledig overzicht (DB-menu OVERZICHTEN )

U krijgt een volledig overzicht van de resultaten van alle spelers uit de
geladen database. De drie elo-ratings zijn respectievelijk de
oorspronkelijke elo rating van de spelers, de gemiddelde elo-rating van de
tegenstanders en de nieuw berekende elo-rating op basis van de uitslagen en
de elo-rating van de tegenstanders.

8.5.2. Volledig overzicht ECO (DB-menu OVERZICHTEN )

U krijgt een volledig overzicht van de resultaten van alle openingen uit de
geladen database. Voor wat betreft de ELO-ratings: hetgeen bij 8.5.1.
daarover  staat is ook hier van toepassing.

8.5.3. Volledig overzicht IX4 (DB-menu OVERZICHTEN )

U krijgt een volledig overzicht van de resultaten van alle vrije indexen
uit de geladen database. Voor wat betreft de ELO-ratings: hetgeen bij
8.5.1. daarover  staat is ook hier van toepassing.

8.5.4. Top 40 perc. (DB-menu OVERZICHTEN )

U krijgt een overzicht van de beste 40 spelers uit de database op basis van
de uitslagen. Tijdens het bepalen van de top 40 kunt u switchen met PGUP en
PGDN.

8.5.5. Top 40 elo (DB-menu OVERZICHTEN )

U krijgt een overzicht van de beste 40 spelers uit de database op basis van
de nieuw berekende elo-ratings van de spelers. Tijdens het bepalen van de
top 40 kunt u switchen met PGUP en PGDWN.


8.5.6. Top 40 ECO (DB-menu OVERZICHTEN )

U krijgt een overzicht van de beste 40 openingen uit de database op basis
van de nieuw berekende elo-ratings van de spelers. Tijdens het bepalen van
de top 40 kunt u switchen met PGUP en PGDWN.

8.5.7. Top 40 IX4 (DB-menu OVERZICHTEN )

U krijgt een overzicht van de beste 40 vrije indexen uit de database op
basis van de nieuw berekende elo-ratings van de spelers. Tijdens het
bepalen van de top 40 kunt u switchen met PGUP en PGDWN.

8.5.8. Toernooi (DB-menu OVERZICHTEN )

U wordt gevraagd een toernooi naam op te geven, waarna op basis van de
uitslagen een top 40 van het desbetreffende toernooi wordt gegeven.

8.5.9. Tweekamp (DB-menu OVERZICHTEN )

U wordt gevraagd twee spelersnamen op te geven, waarna REBEL de database
zal onderzoeken op de partijen die beide spelers tegen elkaar gespeeld
hebben.

8.5.10. Boekopeningen (DB-menu OVERZICHTEN )

U wordt gevraagd een aantal criteria op te geven, waarna gezocht wordt
welke boekopeningen de eventueel opgegeven speler allemaal heeft gespeeld
van de partijen die in de geladen database opgeslagen zijn. Hoe meer
criteria u opgeeft, des te kleiner zal het aantal partijen zijn dat wordt
verwerkt in het overzicht.

U kunt uiteraard slechts ‚‚n naam opgeven: hetzij voor wit, hetzij voor
zwart.
U kunt zich middels deze optie dus voorbereiden op uw toekomstige
tegenstander(s) door het openingsrepertoir van uw tegenstander met wit of
met zwart op te vragen.

Indien u geen criteria opgeeft, zal de hele database betrokken worden bij
het overzicht.



8.6. Utilities

8.6.1. Exporteer selectie (DB-menu UTILITIES )

De geselecteerde partijen worden in een nieuwe database, waarvan u de naam
moet opgeven, geschreven. Selecteert u een bestaande database dan wordt
deze overschreven.

8.6.2. Voeg selectie toe aan (DB-menu UTILITIES )

De geselecteerde partijen worden in een bestaande database, die u eerst
gevraagd zal worden te selecteren, bijgeschreven.

8.6.6. Voeg database toe aan (DB-menu UTILITIES )

Hiermee kunt de huidige database samenvoegen met een andere database. U
wordt gevraagd een andere database te selecteren en indien u daarmee
akkoord gaat wordt de huidige database aan de door u geselecteerde
database toegevoegd.


8.6.7. Importeer database (DB-menu UTILITIES )

Hiermee kunt een andere database aan de huidige database toevoegen. U
wordt gevraagd een andere database te selecteren en indien u daarmee
akkoord gaat wordt de door u geselecteerde database aan de huidige database
toegevoegd.

8.6.8. Analyseer database (DB-menu UTILITIES )

Zie het hoofdstuk over de analyse mogelijkheden van REBEL, par. 6.4.

8.6.3. Analyseer selectie (DB-menu UTILITIES )

Zie het hoofdstuk over de analyse mogelijkheden van REBEL, par. 6.5.

8.6.4. Selectie naar PGN (DB-menu UTILITIES )

De geselecteerd partijen worden, inclusief kommentaar en analyses, naar een
file in PGN-formaat geschreven. U wordt gevraagd een naam voor het nieuwe
PGN-bestand te bepalen.

8.6.5. Voeg selectie toe aan PGN (DB-menu UTILITIES )

De geselecteerd partijen worden, inclusief kommentaar en analyses, naar een
bestaande file in PGN-formaat geschreven. U wordt gevraagd een PGN-bestand
te selecteren.

8.6.9. Database naar PGN (DB-menu UTILITIES )

De huidige REBEL database wordt, inclusief kommentaar en analyses, naar een
file in PGN-formaat geschreven, waarbij u uw REBEL database uiteraard
behoudt. U wordt gevraagd een naam voor het nieuwe PGN-bestand te bepalen.

U dient er zelf voor zorg te dragen dat er voldoende ruimte op uw harde
schijf is! De aktie is te onderbreken met de <ESC>-toets.

8.6.10. PGN naar database (DB-menu UTILITIES )

U wordt gevraagd een PGN-bestand te selecteren. Vervolgens zal dit bestand
in de huidige REBEL database bijgeschreven worden.

8.6.11. Database naar EPD (DB-menu UTILITIES )

Alle posities (dus geen partijen!) uit de huidige geladen database worden
naar een EPD file geschreven. Zodoende kunt u op een comfortabele manier
testposities uitwisselen met andere programma's.

8.6.12. EPD naar database (DB-menu UTILITIES )

De door u geselecteerde EPD file wordt gelezen en in zijn geheel
toegevoegd aan de geladen database.

8.6.13. Laad PGN-database (DB-menu UTILITIES )

Hiermee kunt een andere PGN-database laden.

Een andere mogelijkheid om snel een PGN-database te laden in het database
overzicht is om op de naam van de aktuele PGN-database te klikken.

8.6.14. Naar PGN-database (DB-menu UTILITIES )

Zie par. 7.2.

Hfd. 9: BOEKOPENINGEN (menu Boeken)

9.1. Algemeen

- In REBEL kunnen drie boeken aktief aanstaan: het gewone boek (extensie
  ".MVS"), het toernooi-boek (in het programma zelf, dus geen aparte file)
  en een gebruikersboek (extensie ".RBM").
- In het kiezen van een openingszet geeft REBEL het gebruikersboek de
  hoogste prioriteit en het gewone boek de laagste.
- Standaard wordt bij het opstarten van REBEL het gewone boek geladen dat
  in de REBEL.CFG staat en, indien aanwezig, het gebruikersboek dat in de
  REBEL.CFG staat.
- In het "Config"-menu kunt u bepalen van welke soort openingsboek(en) REBEL
  gebruik mag maken. Dit kan worden bewaard in de REBEL.CFG file.
- Indien er nog vanuit een openingsboek wordt gespeeld, zal in het
  kommentaarveld te zien zijn welke zetten het openingsboek nog bevat.
- Tevens kent het programma bijna 300 openingsvarianten bij naam. Als het
  programma een opening herkent zal het de naam ervan met ECO-code tonen in
  het kommentaarveld.


9.2. Boekopening aan/uit (menu Boeken )

Hiermee kunt u aangeven of de computer gebruik mag maken van het
openingsboek (met extensie .MVS) of niet. Onafhankelijk hiervan kunt het
toernooiboek en/of het gebruikersboek wel aanzetten zonder dat het
hoofdboek (bijv. REBEL.MVS) aktief is.

9.3. Laad openingsboek (menu Boeken )

Standaard wordt bij het opstarten van REBEL het boek geladen dat in de
REBEL.CFG staat. U kunt dit, ook tijdens de partij, wijzigen door een ander
openingsboek te laden; deze hebben de extensie ".MVS".









9.4. Import boek van (menu Boeken )

Hiermee kunt u openingsboeken importeren van andere formaten en deze
vervolgens gebruiken in REBEL via Laad openingsboek.
Kies via het uitschuifmenu welk type openingsboek u wilt importeren.
REBEL 10.0 kent de volgende formaten:
- Chessmaster 4000/5000: extensie .OBK
- Genius: extensie .CGS
- Fritz4: extensie .FBK

Nadat u de te importeren file gekozen heeft kunt u zelf bepalen hoe u het
REBELboek genoemd wilt hebben en in welke directory dit nieuwe REBEL boek
moet komen. Type de door u gewenste (nieuwe) naam in en de conversie neemt
zijn aanvang. Daarna is het nieuwe REBEL boek direct beschikbaar via Laad
openingsboek.

TIP
Zelf gemaakte Genius openingsboeken (extensie .BOK) kunnen eveneens
geconverteerd worden, mits deze eerst hernoemd worden naar een filenaam met
de extensie .CGS

9.5. Voeg boeken samen (menu Boeken )

Met deze krachtige functie kunt u 2 of meer MVS openingsboeken aan elkaar
knopen tot ‚‚n groot openingsboek!
Bent u bijvoorbeeld in het bezit van onze externe 12.000.000 openingszetten
op de CD-Rom REBEL GOLD, dan kunt u deze openingsboeken aan elkaar knopen
tot ‚‚n groot openingsboek!

Er is een beperking: boeken kunnen niet groter gemaakt worden dan de
grootte van de REBEL hashtabel. In de praktijk komt het er op neer dat als
uw PC een geheugen heeft van 8 Mb u in staat bent op openingsboeken aan te
leggen van 5 to 6 Mb !!

De werkwijze van deze functie gaat als volgt:
a. Kies via het filemenu het openingsboek dat u wilt gaan toevoegen.
b. Vervolgens kiest u het boek waaarin het geselecteerde openingsboek moet
   worden toegevoegd.




VOORBEELD
Stel u wilt het meegeleverde KASPAROV.MVS toevoegen aan het REBEL.MVS
hoofdboek. Ga als volgt te werk:
- kies Voeg boeken samen
- selecteer kasparov.mvs
- selecteer (bij de vraag Toevoegen aan:) rebel.mvs
  Vervolgens zal verschijnen:"File kasparov.mvs toevoegen aan rebel.mvs?"
- antwoord met JA en de koppeling zal plaatsvinden.

OPMERKING
Een woord van waarschuwing is op zijn plaats. Als u met Voeg boeken samen
zeer grote openingsboeken maakt, dan lopen de responsetijden tijdens het
zoeken in het boek natuurlijk op. Een snelle harddisk en/of een krachtig
diskcaching programma is ten zeerste aan te raden bij openingsboeken groter
dan 2 Mb.






9.6. Overzicht MVS-boek (menu Boeken )

Door het kiezen van deze optie krijgt u een overzicht van het openingsboek
dat op dat moment aktief is, ingedeeld naar openingsnamen.
M.a.w.: u kunt in het boek kijken welke soort opening ruim vertegenwoordigd
is en welke minder en tevens welke varianten wel en welke niet aktief staan
in de MVS-file.
Tevens wordt onder het overzicht het totaal aantal zetten en posities en de
gemiddelde lengte van een boekopening gemeld.

9.7. Analyseer MVS-boek (menu Boeken )

REBEL zal op het huidige nivo het boek gaan analyseren en aan de zetten
een score toevoegen. Dit kan handig zijn als u twijfelt tussen 2 of 3
zetten: neem dan de zet met de hoogste score
Hoe meer tijd u REBEL geeft, hoe betrouwbaarder de score uiteraard is, en
dus ook hoe beter uw boek.




Middels een uitschuifmenu hebt u de keuze om REBEL opnieuw van voren af
aan het geladen MVS-boek te analyseren of om verder te gaan waar het na een
eerdere keer gebleven was.

9.8. Toon boekscores (menu Boeken )

De MVS-boeken kunnen scores bevatten die gemaakt zijn met Analyse MVS-file
(zie 9.6).
Met deze optie geeft u aan of u de scores wel of niet wilt zien.
Zie 9.6 om een MVS-openingsboek van scores te laten voorzien.











9.9. Toernooiboek aan/uit (menu Boeken )

Hiermee kunt u aangeven of de computer gebruik mag maken van het interne
toernooiboek of niet. In het toernooiboek staan alleen maar varianten die
REBEL goed liggen.
Hebt u toernooiboek uit staan, dan zal er dus uit REBEL.MVS alleen gespeeld
worden en dat is een vrij breed boek, dus zal er indien het toernooiboek
uit staat, meer variatie in de openingen zitten.

BELANGRIJK!
Gebruik altijd het toernooiboek in combinatie Rebel's standaard boek. Het
toernooiboek is slechts een smalle selectie (5 Kb groot) met die lijnen
uit het grote standaard boek die wij als goed voor Rebel beschouwen. Als
alleen het toernooiboek aan staat en het grote standaardboek uit dan speelt
Rebel in werkelijkheid met slechts een boek van 5 Kb!

9.10. Boek leren (menu Boeken )

Met deze optie aan zal REBEL proberen te leren van zijn eigen fouten die
het programma maakt: boekopeningen die slecht resultaat opleveren worden op
non-aktief gezet en omgekeerd.

9.11. Schone boekleer files (menu Boeken )

U kunt beslissen of REBEL mag leren van zijn eigen fouten (zie 9.10.) Op den
duur zal REBEL dan waarschijnlijk een smal openings-repertoire gaan krijgen.
Met deze optie maakt u de files die die winst- en verliesgegevens bevatten
weer schoon zodat REBEL weer vanuit z'n boek zal spelen zonder kennis van
eerdere partijen.

9.12. Gebruikersboeken

Met REBEL hebt u de gelegenheid een eigengemaakt openingsboek te laden.
Dit boek dient de extensie ".RBM" te hebben en kan worden opgeslagen in de
REBEL.CFG. U kunt zelf zo'n openingsboek maken door openingslijnen in een
ASCII-file aan te maken. De opzet is heel simpel:
a. om een nieuwe lijn aan te geven begint u op een nieuwe regel;
b. een zet geeft u aan door de co”rdinaten in te typen in vier posities,
   bijv. e2e4;
c. na iedere ingetypte zet dient u •f een spatie te geven, waarmee u
   aangeeft dat het programma deze zet aktief mag spelen, •f een min
   waarmee u het programma deze zet niet laat spelen.

Voorbeelden: "e2e4 d7d5-g1f3 " betekent dat REBEL de opening e2-e4 zal
spelen; speelt REBEL met zwart dan zal als antwoord op een opening "e2-e4"
geen d7-d5 worden gespeeld maar speelt REBEL met wit en speelt de
tegenstander d7-d5 na e2-e4 dan zal REBEL als antwoord Paard van g1 naar
f3 spelen;
"e2e4 e7e6-": REBEL speelt geen Frans;
"d2d4 d7d5-":REBEL speelt geen damegambiet.

9.13. Gebruikersboek aan/uit (menu Boeken )

Hiermee beslist u of de computer gebruik mag maken van het gebruikersboek
indien geladen.

9.14. Laad gebruikersboek (menu Boeken )

Hiermee kiest u het door u gewenste RBM openingsboek (dat u eventueel wilt
bewerken). Het gekozen boek zal vervolgens in het geheugen worden geladen.
Kies hierna Bewerk gebruikersboek om het geladen boek te bewerken.

9.15. Bewerk gebruikersboek (menu Boeken )

De boekopeningseditor van REBEL 10.0 werkt uitsluitend met de zgn. RBM ascii
tekst files welke u wellicht aangemaakt heeft met de functie
"Maak-boek-aan-uit-DB" (zie hoofdstuk 9.12).

Deze optie is niet te aktiveren als
- de partij die op het bord staat een positie is die niet vanuit de
  normale beginstelling is ontstaan
- er geen gebruikersboek aktief is
Aanbevolen het aantal regels van het info venster op 8 in te stellen.
Het kommentaar window dient aan te staan.

9.15.1. De REBEL openings boekeditor

Het edit proces gaat als volgt te werk:
- eerst laadt u een RBM openingsboek in het geheugen van de PC met "Laad-
  gebruikersboek"
- vervolgens kiest u de functie "Bewerk-gebruikersboek"
- nu kunt u het geladen boek naar uw wensen aanpassen door varianten te
  verwijderen, toe te voegen en prioriteit te veranderen.
- als laatste stap bewaart u het gewijzigde boek door het op harddisk te
  bewaren dmv "Bewaar-openingsboek".

BELANGRIJK

De REBEL boekopening editor werkt ALLEEN via MUISBEDIENING.

De layout van het scherm zal enigzins veranderen:

- de REBEL knop, indien zichtbaar, is veranderd in EXIT. Hiermee kunt u de
  boek editor verlaten.
- onderin het infovenster wordt de hoeveelheid vrij en gebruikt geheugen
  getoond.
- gevonden boekzetten getoond in het INFO venster. Door met de muis op de
  zetten te klikken in het zetten venster kunt u snel en overzichtelijk
  naar het door u gewenste punt in het boek gaan.
- het info venster is veranderd in een EDIT venster. Dit bevat een kopie
  van de zetten in het kommentaar venster, en hier worden de echte
  wijzigingen gemaakt.



9.15.2. Verwijder een variant

Dit doet u door met de RECHTER muisknop op de te verwijderen zet te klikken
in het EDIT window.
De zet zal verdwijnen uit het INFO en EDIT window.

BELANGRIJK
Houdt u er rekening mee dat de rest van de variant NA deze zet eveneens
wordt gewist!

9.15.3 Verander de prioriteit

Dit doet u door met de LINKER muisknop op de zet te klikken in het EDIT
window. De zet met een "-" zal veranderen in een zet zonder "-" en
andersom. Zetten met een "-" zal REBEL nl. nooit spelen.

9.15.4. Voeg een variant toe

Als u een variant toe wilt toevoegen dan klikt u eenvoudigweg op Voeg toe.


9.15.5. Tip

U kunt snel een eigen gespeelde partij of geselecteerde grootmeester partij
aan het openingsboek toevoegen. Ga als volgt te werk:
- Klik op de L button van Laad Partij en laad uw partij.
- Druk op END, REBEL springt naar de laatste zet van de partij.
- Klik op Voeg Toe en de gehele partij is theorie geworden!

9.16. Bewaar gebruikersboek (menu Boeken )

Hiermee bewaart u de gemaakte wijzigingen.

9.17. Nieuw gebruikersboek (menu Boeken )

U wordt gevraagd een naam in te typen (of een bestaande file te laden),
waarna er een nieuw RBM gebruikersboek is gecre‰erd met als enige zet
e2e4.




9.18. Maak boek aan uit DB (menu Boeken )

Met deze functie kunt u van een (REBEL) database een openingsboek maken.
Vanuit de geladen database worden alle partijen ge‰xporteerd naar een RBM
openingsboek file. Dit nieuwe openingsboek kunt u vervolgens direct
gebruiken met "Laad gebruikersboek" of u kunt het nieuwe boek eerst
bewerken met de openingsboek editor (zie hoofdstuk 9.15) of met een
gewone tekstverwerker.
Het programma zal u om de volgende gegevens vragen:
- De naam van het bestand zoals u het wilt noemen.
- Het aantal zetten dat per partij ge‰xporteerd moet worden. Hiermee kunt u
dus zelf bepalen hoe DIEP het nieuwe openingsboek gaat worden.

TIPS
- Als u in het bezit bent van kwalitatief goede databases, bijvoorbeeld een
  database met uitsluitend grootmeester partijen, dan kunt u met "Bewerk
  gebruikersboek" een prima nieuw openingsboek maken.
- Als u in het bezit bent van zgn. Speler databases, bijvoorbeeld een
  database met uitsluitend partijen van Kasparov, dan kunt u dus tevens met
  "Bewerk gebruikersboek" het openingsrepertoire aanmaken.
- U kunt er ook voor kiezen om van uw eigen partijen een openingsboek te
  maken!

9.19.  Specifieke RBM uit DB (menu Boeken )

In feite is dit een verbijzondering van bovenstaande mogelijkheid: ook nu
wordt u gevraagd het aantal zetten op te geven dat tot de openings theorie
moet gaan behoren MAAR er worden nu alleen openings lijnen toegevoegd die
met dezelfde zetten beginnen als die op het bord staan.

Voorbeeld:
- zet REBEL in de speler-speler mode (menu "Opties")
- zet nu e2-e4, c7-c5
- aktiveer nu deze optie en kies voor 10 zetten
- resultaat: de eerste 10 zetten van alle partijen van de database die
  beginnen met 1.e4 c5 (Siciliaanse verdediging) zullen in het RBM openings
  boek gezet worden!





Hfd. 10: Scherminstellingen

U kunt met REBEL voor een groot deel zelf bepalen wat u allemaal op uw
PC-scherm te zien krijgt. Deze instellingen worden bewaard in de REBEL.CFG
file

10.1. Info (menu Config )

In het menu staat achter "Info" de eerste letter van het info-nivo
dat geselecteerd is.

U hebt drie mogelijke instellingen:
a) Geen
Deze instelling kan gewenst zijn wanneer men met zo min mogelijk hulp tegen
de computer wil schaken.
- het zettenvenster zal geen info over het rekenproces of over het
  materiaalverschil laten zien en daarom ook meer zetten kunnen bevatten
  dan bij mogelijkheid b en c.
- het kommentaarveld zal ook niet laten zien over welke zet de computer aan
  het rekenen is, noch bij zetafgave de verschillende varianten laten zien.
- tijdens het rekenen wordt slechts ‚‚n regel getoond onderin het
  kommentaarveld die beperkte informatie geeft over het rekenproces bijv.
  "09:23  10.22 (43)  Pos/sec: 12.234 (3.890.345 pos. ge‰valueerd)" hetgeen
  u het volgende vertelt over het rekenproces:
  a. er is totdusver 9 minuut en 23 seconden besteed aan rekenen;
  b. REBEL is 10 zetten diep aan het rekenen en heeft momenteel 22 zetten
     berekend;
  c. er zijn in totaal 43 mogelijke zetten;
  d. tijdens de vorige seconde werden 12.234 posities bekeken;
  e. in totaal zijn er nu 3.890.345 mogelijke posities overdacht.

b) Normaal
Deze instelling is geschikt als u wel ge‹nformeerd wilt zijn over welke
varianten REBEL aan het rekenen is, maar u niet ge‹nteresseerd bent in een
aantal schaakcomputertechnische zaken.
- het zettenvenster  zal het eventuele verschil in materiaal laten zien;
- het kommentaarveld kan vier regels bevatten: de bovenste drie bevatten de
  varianten die REBEL heeft overdacht en de onderste geeft informatie over
  het rekenproces op het moment zelf.
  Voorbeelden:
  ‚‚n van de bovenste regels zou kunnen zijn:
  "00:04  4.05  0.15  b5xa4 Ta1xa4 ..."
  hetgeen u het volgende vertelt over het rekenproces:
  a. na 0 minuten en 4 seconden was het programma 4 ply diep en waren er al
     vijf andere mogelijke zetten overdacht;
  b. de beste positie die na 4 sec gevonden werd kreeg een waardering van
     0.15 en bestond uit de variant b5xa4 Ta1xa4 etc.

  de onderste regel zou kunnen zijn:
  "09:23  10.22 (43)  b5xa4 Pos/sec: 12.234 (3.890.345 pos.ge‰valueerd)"
  hetgeen u het volgende vertelt over het rekenproces:
  a. er is totdusver 9 minuut en 23 seconden besteed aan rekenen;
  b. REBEL is 10 ply diep aan het rekenen en heeft inmiddels 22
     mogelijkheden, 10 ply diep, bekeken;
  c. er zijn in totaal 43 mogelijke zetten;
  d. REBEL is nu aan het rekenen over zet b5xa4;
  e. tijdens de vorige seconde werden 12.234 posities bekeken
  f. in totaal zijn er nu 3.890.345 mogelijke posities overdacht.


c) Uitgebreid
Deze instelling is geschikt voor mensen die zoveel mogelijk inzage willen
hebben in het rekenproces van REBEL en alles wat daarmee samenhangt.
Het zettenvenster zal wanneer REBEL aan zet is u de volgende informatie
laten zien:
- "Diepte": het eerste getal geeft de actuele ply-diepte aan, het tweede de
  gemiddelde ply-diepte;
- "Hash": het eerste getal geeft het aantal transposities voor wit aan en
  het tweede getal het aantal transposities voor zwart. De toevoeging "K"
  betekent dat u het aantal met 1000 moet vermenigvuldigen.
  Het derde getal geeft aan welke percentage van de voor de hashtabellen
  gereserveerde ruimte (zie paragraaf 5.3.7) inmiddels is gevuld;
- "Selectie": het eerste getal geeft aan hoeveel varianten ter selectie
  zijn aangeboden, het tweede hoeveel varianten daarvan bewaard zijn en het
  derde getal is het percentage bewaarde varianten en geeft dus aan hoe
  selectief REBEL rekent.
  Een percentage van 20% wil dus zeggen dat 80% van alle varianten meteen
  zijn weggegooid: dit is een enorme besparing;
- "Tijd": het eerste getal geeft de minimale tijd aan die REBEL zal
  gebruiken om te rekenen, het tweede de maximale tijd die REBEL zal
  besteden aan de berekening.



Wanneer u aan zet bent, zal het zettenvenster u tonen waarover REBEL aan
het rekenen is in uw tijd (indien het "permanent brain" tenminste aanstaat,
zie paragraaf 5.3.1):
- "Verwacht": geeft aan welke tegenzet REBEL verwacht;
- "Score": geeft de waardering van die zet aan;
- "Aktueel": geeft de rekendiepte aan en de zet waarover REBEL op dat
  moment aan het rekenen is;
- "Posities": aantal doorgerekende posities.

Het kommentaarveld zal tijdens het rekenen nu evenals onder b) vier regels
kunnen bevatten, waarvan de eerste drie weer de voorgaande varianten
bevatten.
De onderste regel is wat afwijkend van b) qua inhoud bijv:
"0:13  5.14 (+) Dc8-b7 g3-g4 Lf5-d7 d4-d5 Db7-c7  4256 (178.728)"
hetgeen het volgende inhoudt:
- er is totdusver 13 seconden besteed aan rekenen;
- REBEL is 5 ply diep aan het rekenen en heeft inmiddels 14
  mogelijkheden, 5 ply diep, bekeken;
  de "(+)" geeft aan dat REBEL een flinke score verbetering verwacht
  vergeleken met de totdusverre als best gewaardeerde zet (een "(-)" duidt
  op het tegenovergestelde);
- REBEL is nu aan het rekenen over zet Dc8-b7 met als bijbehorende boom
  g3-g4 Lf5-d7 d4-d5 Db7-c7 ;
- tijdens de vorige seconde werden 4256 posities bekeken
- in totaal zijn er nu 178.728 posities overdacht.

d) SUPER
Naast de gewone warroom heeft REBEL 10.0 als extra de super warroom die
behalve de informatie van de gewone warroom de volgende extra informatie
biedt over het zoekproces:
- de hoofdvariant van de beste vier zetten wordt getoond.

10.2. Toon hint (menu Config )

Hiermee kunt u kiezen of u wilt dat REBEL laat zien welke zet de computer
adviseert. Wilt u dit niet zien, dan zal het zettenvenster groter worden en
meer zetten kunnen bevatten.
Indien u het wel wilt zien en u wilt de geadviseerde zet uitvoeren kunt u
eenvoudig door aan te klikken (of ALT_H) de geadviseerde zet uitvoeren.



10.3. Stuk-icons of letters (menu Config )

Met deze optie kun u de configuratie van de partijzetten in het partij
window regelen:
- Stuk-icons: de stukken worden met een symbool weergegeven.
- Letters: de stukken worden weergegeven als K/D/T/L/P.

10.4. Opgeven (flexibel) (menu Config )

U kunt met REBEL 10.0 zelf het moment bepalen wanneer REBEL de partij zal
opgeven.
Uit: REBEL zal de partij nooit opgeven.
-1.00 REBEL geeft op bij een score van -1.00 (ń 1 pion achter)

BELANGRIJK om te weten
- REBEL zal een partij nooit opgeven als u op de nivo's Blitz, Handicap of
  Toernooi speelt, immers REBEL heeft alijd nog een kans dat de
  tegenstander door zijn klok gaat. Bij deze genoemde nivo's is de opgeef
  functie dan ook niet bereikbaar in het Pulldown menu.
- deze opgeefwaarde geldt ook in de autoplay series!

10.5. Bord draaien (menu Config )

Deze keuze geeft u de mogelijkheid het speelbord om te draaien.

10.6. Zet input: klik op velden of Sleep stukken (menu Config )

Door te klikken op Sleep stukken of Klik op velden kunt u zelf bepalen welk
systeem van zetinvoer u het best bevalt:
- Sleep stukken: wanneer u een stuk aanklikt, zal de muiscursor veranderen
  in het te verplaatsen stuk.
- Klik op velden: wanneer u een stuk aanklikt, blijft de muiscursor
  hetzelfde en zal het veld waar het stuk op staat, omrand worden.
Deze functie is NIET beschikbaar als u geen VESA kaart heeft of de muis
niet ingeschakeld is. REBEL zal in dat geval alleen de "Klik op velden"
zetinvoer accepteren.

TIP
Probeer beide systemen eens uit en kijk welk systeem u het best bevalt,
waarbij gezegd dient te worden dat de bediening via "Klik op velden"
sneller gaat en daardoor uitermate geschikt is als u blitz partijen speelt.

10.7. Laad stukkenset (menu Config )

Met deze keuze is het mogelijk een andere stukkenset te laden. Er worden
drie stukkensets standaard meegeleverd.

10.8. Animatie (menu Config )

U hebt de keuze uit drie animatie-nivo's:
a. Geen
   Deze instelling wordt sterk aanbevolen indien uw VGA-kaart niet VESA-
   compatible is. De stukken zullen nu niet schuiven over het bord, de
   muiscursor verandert niet in een stuk als u dat aanklikt en pop-up-
   schermpjes verschijnen in ‚‚n keer.
b. Normaal
   De stukken schuiven nu over het bord wanneer REBEL een zet uitvoert, de
   muiscursor verandert in een stuk indien u een stuk aanklikt en pop-up-
   schermpjes verschijnen als een echte "pop-up".
c. Snel
   Idem als b, maar dan sneller.


10.9. Taal (menu Config )

In het uitschuifmenu verschijnen de talen welke u kunt kiezen. Kiest u een
andere taal dan die op dat moment gehanteerd wordt, dan zal het scherm
dienovereenkomstig aangepast worden.

10.10. Muis (menu Config )

Met deze optie kunt u de muis uit of aan zetten in het programma. Deze
mogelijkheid is alleen beschikbaar als er een muisdriver geladen is
(Windows 95 doet dit automatisch).

10.11. Geluid (menu Config )

Deze keuze geeft u de gelegenheid het geluid aan of uit te zetten. Iedere
(schaak) fout wordt door een boodschap en een piepje aangegeven, ook iedere
zet die gedaan wordt, wordt met een piep begeleid. Wanneer u een zet doet,
die overeenkomt met die de computer aan het berekenen is in het zogeheten
permanent brain (zie par. 5), zal de piep verschillen van de gebruikelijke
piep.

10.12. Bedienings opties (menu Config )

REBEL heeft drie nivo's van de bedienings opties. Dat is bedoeld voor
diegenen die geen lange pulldown menu's willen met opties die ze niet of
heel weinig gebruiken. Hoe lager het nivo is dat u kiest, hoe minder opties
dan in de pulldown menu's zullen staan.

10.13. Definieer knoppen (menu Config )

Alle knoppen (behalve die bij de grote REBEL knop horen) zijn vrijelijk te
defini‰ren met ieder gewenst pulldown item.
Wanneer u  "definieer knoppen" aktiveert zal het scherm veranderen in een
window met daarin de huidige definities van de knoppen.

Hoe men een knop definieert
- kiest een knop door op een knop of op de omschrijving van de inhoud
  daarvan te klikken (toetsenbord gebruikers kunnen de pijltjes toetsen
  gebruiken)
- open een pulldown menu en kies het item waaravn u wilt dat het de nieuwe
  definitie van de knop wordt (toetsenbord gebruikers kunnen de pijltjes
  toetsen gebruiken en bevestigen met <return>)
- u verlaat deze optie via de quick-exit button of <esc>.

10.14. Bijschrift knoppen (menu Config )

Als u deze optie aanzet zal een beschrijving van de button waar de muis
langer dan een seconde op blijft in kleine letters verschijnen.

10.15. Menu font groot/klein (menu Config )

Hiermee kunt u bepalen of u een normale of een kleine letter wilt in de
pulldownmenu's.
Er is gebleken dat sommige video kaarten dit font niet ondersteunen, in dat
geval krijgt u allerlei onleesbare tekens. Herstel dit door Config weer te
aktiveren, met de pijltjestoets 6x omhoog en <enter>.







10.16. Datum (menu Config )

Met deze optie kunt u uit 2 datum formaten kiezen:
a. DD-MM-JJ: dag, maand en jaar.
b. MM-DD-JJ: maand, dag en jaar.
Dit kan met name gewenst zijn bij het bewaren van partijen in de database.

10.17. Bewaar cfg bij einde (menu Config )

Met deze optie geaktiveerd zal de huidige configuratie (inclusief kleuren,
layout, database file etc. etc.) automatisch bewaard worden bij het
verlaten van het programma.

10.18. Bewaar instellingen (menu Config )

Alle instellingen worden opgeslagen in de REBEL.CFG.
Iedere keer dat u het programma opstart zal het scherm volgens deze waarden
worden ingesteld. Zie ook paragraaf 1.4.



10.19. Standaard instellingen (menu Config )

Het scherm wordt nu ingesteld volgens de standwaarden zoals die in het
programma zijn vastgelegd.

10.20. Automatische annotatie (menu Config )

Als REBEL een zet doet zal hij tevens een mening vormen over de vorige zet
die gedaan is. Mocht REBEL afwijken van wat is gespeeld dan zal hij deze 
zet van een annotatie teken voorzien als deze optie aan staat. 











Hfd. 11: Stellingen opzetten (menu Start)

11.1. Nieuwe partij (menu Start )

Hiermee wordt een nieuwe partij gestart en alle zetten met
zetkommentaar worden gewist. Indien u dit niet wilt dient u vantevoren de
partij te bewaren met "Bewaar partij" (paragraaf 7.5).

11.2. Stelling opzetten (menu Start )

Met behulp van deze keuze kunt u stukken toevoegen aan of verwijderen van
het bord. Op de plaats van de zettenlijst verschijnen nu de twaalf stukken.
Met de muis kunt u eenvoudig een ander stuk selecteren door het aan te
klikken met als extra mogelijkheid de rechtermuisknop: daarmee selecteert u
in ‚‚n keer het volgende stuk.
Toetsgebruikers: met de spatiebalk selecteert u een volgende stuk en met de
"+"-toets hetzelfde stuk van de andere kleur.
Een stuk verwijderen doet u door hetzelfde stuk nog een keer op dat veld te
plaatsen of door met de cursor-toetsen een veld te selecteren en de Del
toets te gebruiken.

Illegale stellingen worden niet geaccepteerd: u krijgt een melding indien
een stelling ongeldig is. Indien u besluit toch het stelling opzetten te
willen verlaten, zal bij een illegale stelling de laatstbewaarde legale
stelling opnieuw op het speelbord verschijnen.

11.3. Bord leegmaken (menu Start )

Hiermee maakt u het hele bord leeg en zal automatisch naar menu
Start-stelling opzetten worden gegaan, aangezien een bord zonder
koningen een illegale stelling oplevert.

11.4. Wit aan zet/zwart aan zet (menu Start )

Met wit aan zet en zwart aan zet kunt u bepalen welke speler het eerst aan
zet is.






11.5.  Stelling opzetten voor (menu Start )

In het verschijnende submenu kunt u bepalen voor welk doel u een
stelling wilt opzetten: voor zoeken op positie, zoeken op patroon of
zoeken op materiaal. Nadat u uw keus hebt gemaakt kunt u een stelling
opzetten. Deze stelling wordt dan gebruikt in het zoeken op stelling,
patroon of materiaal, afhankelijk van wat u gekozen had.
Als u naar het database menu gaat en het zoekmasker aktiveert, zult u de
stelling zoals u die opgezet heeft, ook zien op ‚‚n van de vier bordjes.

Zoek op patroon en zoek op materiaal: hierbij is het niet nodig om de
witte en zwarte koning te plaatsen.

Met <ESC> of door de exit-knop aan te klikken kunt u het stelling opzetten
be‰indigen.






11.6.  Huidige partij naar (menu Start )

In het verschijnende submenu kunt u bepalen voor welk doel u de huidige
partij wilt bewaren: voor zoeken op zetten, voor zoeken op positie, zoeken
op patroon of zoeken op materiaal. De zetten en stelling van de huidige
partij worden dan gebruikt in het zoeken op zetten, stelling,patroon of
materiaal, afhankelijk van wat u gekozen had.
Als u naar het database menu gaat en het zoekmasker aktiveert, zult u de
partij zoals u die bewaard heeft, ook zien op ‚‚n van de vier bordjes.

11.7.  Bench test (menu Start )

Deze test duurt enige minuten en geeft een ELO rating gebaseerd op uw
specifieke PC configuratie. Een andere PC zal een andere rating geven.
Zie ook par. 14.7.

We nodigen u uit om de file die aangemaakt wordt naar ons te uploaden samen
met naam van uw processor type.
Deze test is nuttig om te ontwikkelingen op processorgebied goed te volgen
omdat het informatie geeft over welk type processor het meest geschikt is
voor (Rebel) schaakprogramma's.
De stand van zaken kunt op onze homepage vinden.

11.8. Data info (menu Start )

Hiermee kunt u even snel kijken wel openingsboeken (zowel .MVS- als .RBM-
file) en databases (REBEL- zowel als PGN-database) standaard geladen zijn.

11.9. Bekijk tekstbestand (menu Start )

Hiermee kunt u tekstfile laden, bijv. deze handleiding of een PGN- of EPD-
bestand of ‚‚n van de overzichten van die u naar tekstfile hebt laten
schrijven.
Hebt u al eerder een tekstfile geladen tijdens het gebruik van REBEL dan
zal daar automatisch naar toe gesprongen worden.
Mogelijkheden:
- zoek woord(en): u kunt opgeven op welke tekst er gezocht moet worden in
                  de geladen tekstfile. Toetsgebruikers: Funktietoets F1
- zoek next: zoek de volgende plek waar de opgegeven tekst in voorkomt.
             Toetsgebruikers: F2
- de filenaam: door hierop te klikken kunt u een andere file laden. Toets-
               gebruikers: F3
- om de tekst te laten scrollen kunt u de pg-up, pg-db, home, end, pijl
  omhoog en pijl omlaag gebruiken of de desbetreffende symbolen aanklikken.

11.10. Bekijk handleiding (menu Start )

Met deze optie (of met "?" als een menu geopend is) komt u meteen in de
handleiding terecht.
Bijvoorbeeld: u wilt meer over de hashtabellen weten. Open dan menu
"Opties" met F3 and selecteer "hashtabellen". Klik vervolgens "?" aan of
type "?" en u komt automatisch in de handleiding terecht bij
"hashtabellen".
Voor meer mogelijkheden zie 11.9.

11.11. Bekijk voorbeelden (menu Start )

Met deze optie komt u meteen in de file "EXAMPLES": daarin u allerlei
handige voorbeelden vinden van de vele mogelijkheden van REBEL.
Voor meer mogelijkheden zie 11.9.



Hfd. 12: Het Layout pulldown menu

12.1.  Layout menu Algemeen
Toetsen gebruikers kunnen F7 gebruiken om dit menu te activeren.

- Met REBEL 10 kun u uw eigen layout van het scherm maken. Alle zichtbare
  kaders of velden (vanaf hier windows genoemd) zijn verplaatsbaar en in
  grootte gedeeltelijk veranderbaar behalve natuurlijk "bestand-sluiten"
  knop en de hoofd pulldown menu's.

- U kunt een window verplaatsen door er met de rechtermuisknop op te
  klikken en de knop vast te houden. Als u de rechtermuisknop los laat zal
  het window op die plek geplaatst worden, als er tenminste geen andere
  windows zijn gesitueerd want het is binnen REBEL niet mogelijk dat
  windows elkaar overlappen.

- als u een window via het pulldown zichtbaar wilt maken zal het op z'n
  "oorspronkelijke" plek geplaatst worden, d.w.z. op de plek waar het de
  laatste keer dat het zichtbaar was, stond. Als die plek nu door een
  ander window bezet is, zal REBEL er een andere plek voor zoeken. Als die
  er niet is zal het window niet getoond worden. Wilt u het toch op het
  scherm getoond zien, dan moet u eerste ruimte cree‰ren door een ander
  window uit te zetten.

- mocht het niet gelukken een window getoond te krijgen, probeert u het
  dan zo klein mogelijk te maken door het aantal regels en eventueel de
  breedte zo laag mogelijk te defini‰ren. Dit kan bij de meeste windows.

- bij het be‰indigen van het programma wordt de huidige layout automatisch
  bewaard zodat REBEL daar de volgende keer weer mee opstart.

12.2.  Move window (menu Layout )

Dit window bevat de zettenlijst.
Het kan ook een hint zet bevatten als die er is en als dit geactiveerd
is (zie 10.2).
Als u op een zet in de zettenlijst klikt zal REBEL daar naartoe springen.
Aantal zetten is instelbaar.
U kunt ook kiezen of u wilt dat de stukken in de zettenlijst door letters
of door figurinen gerepresenteerd worden. (zie 10.3)


12.3.  Comment window (menu Layout )

Dit window is o.a. bedoeld voor zet kommentaar als dat er is. Gedurende het
rekenen van REBEl verschijnen hier de berekende varianten, score en aantal
doorgerekende posities (zie ook 10.1.).
Als REBEL nog van z'n openingsboek gebruik maakt, verschijnen hier de
beschikbare boekzetten: als u op een zet daaarvan klikt, zal REBEL deze
zet uitvoeren.

Breedte van het veld en aantal regels zijn instelbaar.

12.4.  Info window (menu Layout )

Dit window geeft extra informatie al naar gelang wat ingesteld is (zie
10.1). Aantal regels is instelbaar.
Dit window wordt ook gebruikt bij het bewerken van een gebruikersboek
(zie 9.15).




12.5.  Oordeel window (menu Layout )

Hiermee kunt u kiezen of u wilt dat REBEL op navraag laat zien hoe REBEL de
huidige stelling beoordeelt. Op vier punten wordt informatie gegeven over
de belangrijkste velden van de huidige positie en op vier punten wordt een
algemeen oordeel gegeven over de huidige positie.

Het aantal regels is instelbaar.


12.6.  Vier bordjes (menu Layout )

REBEL bevat VIER zgn. klemborden waarin u tijdelijk of permanent een partij
of partijfragment kunt opslaan. Dit is vooral handig bij de analyse van
partijen en of partijfragmenten.
Zodoende kunt gemakkelijk van de ene naar de andere partij gaan.

De klemborden zijn op 3 manieren beschikbaar:
- via de CONTROL+F1 ,CONTROL+F2, CONTROL+F3 en CONTROL+F4 sneltoetsen
- via de functie Vier Borden.
- klik met de linker muisknop op het gewenste grafische bordje: de stelling
  van het kleine bordje wordt geladen op de grote bord.

U kunt uw partij (fragment) bewaren via Bewaar Partij door het klembord van
uw keuze in het submenu te selecteren. U kunt dit ook doen met sneltoets
CONTROL+F5 ,CONTROL+F6, CONTROL+F7 en CONTROL+F8.

Als u niet (meer) precies weet welke partijen in
de klemborden zijn opgeslagen, aktiveert u dan deze 4 klemborden via de
deze functie. De 4 klemborden zullen vervolgens grafisch aan u
getoond worden. Door op ‚‚n van de grafische borden te klikken laad u het
desbetreffende klembord.

De 4 grafische klemborden zijn uitermate geschikt voor het analyseren van
partijen, maar kunnen ook voor het normale spel gebruikt worden.







12.7.  Consult window (menu Layout )

Dit scherm laat de gegevens zien van de EOC die u hebt geladen. Breedte en
aantal regels zijn instelbaar.

Afhankelijk van het aantal regels en de breedte die u ingesteld hebt,
krijgt u de volgende informatie te zien.
De eerste regel(s) laten de mogelijke volgende zet zien die gevonden is.
Voorbeeld van het begin van een partij:

  "e2e4 116 130  071 (57.1%) 317 2594 2644 0.11 E40 King's pawn"

  waar:

- e2e4 natuurlijk betekent: mogelijke zet in deze positie.
- 116 130  71 (57.1%) 317 betekent: 116 partijen die deze zet speelden
  hebben gewonnen, 130 zijn in remise ge‰indigd en 71 zijn er verloren,
  resulterend in een score van 57.1% van de in totaal 317 partijen waar
  e2e4 is  gespeeld.
- 2594 2644 betekent: de gemiddelde ELO rating van de spelers die deze zet
  speelden is 2594, en na deze partijen hadden zij een gemiddelde ELO rating
  van 2644.
- 0.11 betekent: de score die REBEL aan deze zet geeft.
- E40: de ECO code voor deze opening in een gebied van A00-E99
- King's pawn: de ECO omschrijving van deze opening.

De tweede serie regels bevatten de specifieke zet(ten) en een overzicht hoe
vaak de sterkste en bekendste spelers ter wereld dit gespeeld hebben. Dit is
naast het percentage en de score uw belangrijkste gids om te beoordelen of
een zet goed genoeg is om te spelen. Kanttekening: Als Kasparov een bepaalde
zet 11 keer gespeeld heeft, dan is het logisch te veronderstellen dat de zet
OK is!

U kunt door deze informatie heen "scrollen" via de (pijltjes boven en onder
de) scrollbar.

Als u op een specifieke zet klikt wordt deze uitgevoerd.





12.8.  Knoppen (menu Layout )

Dit zet de grote REBEL knop (zie 3.3 voor betekenis) en de knoppen om
snel door de zetten te bladeren aan of uit.

12.9.  Naam van wit + tijd (menu Layout )

Hiermee kan het window dat de naam en tijd van de speler die wit heeft
aan en uit gezet worden.

12.10. Naam van zwart + tijd (menu Layout )

Hiermee kan het window dat de naam en tijd van de speler die zwart heeft
aan en uit gezet worden.

12.11. Extra knoppen (menu Layout )

Er zijn in REBEL 10 veel extra knoppen beschikbaar voor nog meer gebruikers
comfort.


12.11.1. Rij 1, 2, 3 and 4.

Er zijn 4 rijen van ieder 6 knoppen beschikbaar die ieder gewenst pulldown
item kan bevatten. Voor een optimaal comfort kunt u de meest gebruikte
opties aan zo'n knop toewijzen. Hoe dat in z'n werk gaat leest u onder
10.13.

12.11.2. Annotatie knoppen

Met deze knoppen kunt u gemakkelijk wat kommentaar aan een zet toevoegen.
U hoeft maar op een knop te klikken en het bijbehorende kommentaar wordt
ogenblikkelijk aan de huidige zet toegevoegd. De knoppen hebben de volgende
symbolen en bijbehorende betekenis:

!  > Goede zet
!! > Uitstekende zet
?  > Slechte zet
?? > Blunder
!? > Interessante zet
?! > Twijfelachtige zet

Als u het kommentaar wilt verwijderen, klikt u de desbetreffende knop
nogmaals aan.

12.11.3. Evaluatie knoppen

Met deze knoppen kunt u gemakkelijk wat evaluatie kommentaar aan een zet
toevoegen.
U hoeft maar op een knop te klikken en het bijbehorende kommentaar wordt
ogenblikkelijk aan de huidige zet toegevoegd. De knoppen hebben de volgende
symbolen en bijbehorende betekenis:

+= > Wit staat iets beter
=+ > Zwart staat iets beter
+- > Wit staat beter
-+ > Zwart staat beter
ń  > Wit staat gewonnen
-+ > Wit staat gewonnen
=  > Stelling in evenwicht
ö  > Onduidelijk stelling


Als u het kommentaar wilt verwijderen, klikt u de desbetreffende knop
nogmaals aan.

12.12.  Bord co”rdinaten (menu Layout )

Dit schakelt het tonen van de bord co”rdinaten aan of uit. Als uitzondering
kunnen de co”rdinaten wel overschreven worden door een ander window.

12.13. Bord grootte (menu Layout )

REBEL ondersteunt 4 board groottes. Alleen bij de 100% grootte heeft het
zin een andere stukkenset te laden (zie 10.7.). Ook blindschaak werkt
aleen op een 100% bord.

12.14. Aantal zetten (menu Layout )

Geeft u de mogelijkheid het aantal zetten dat getoond moet worden, te
veranderen.



12.15. Aantal info regels (menu Layout )

Geeft u de mogelijkheid het aantal info regels dat getoond moet worden, te
veranderen.

12.16. Aantal oordeel regels (menu Layout )

Geeft u de mogelijkheid het aantal oordeel regels dat getoond moet worden,
te veranderen.

12.17. Aantal varianten regels (menu Layout )

Geeft u de mogelijkheid het aantal varianten dat getoond moet worden, te
veranderen.

12.18. Breedte varianten window (menu Layout )

Geeft u de mogelijkheid de breedte van het varianten window te
veranderen.


12.19. Aantal consult regels (menu Layout )

Geeft u de mogelijkheid het aantal consult regels dat getoond moet worden,
te veranderen.

12.20. Breedte consult window (menu Layout )

Geeft u de mogelijkheid de breedte van het varianten window te
veranderen.

12.21. Bewaar layout (menu Layout )

Hiermee kunt u de huidige layout ook in een file bewaren. U kunt daarvoor
een nieuw of een bestaand bestand nemen met de extensie ".LOT".

12.22. Laad layout (menu Layout )

Hiermee kunt u een eerder bewaard layout-bestand laden. Het bestand dient
de extensie ".LOT" te hebben.

Na de installatie kunt u vele vooraf ingestelde indelingen vinden.
Probeert u ze eens uit, ze bevatten gevarieerde layouts voor allerhande
omstandigheden.

12.23. Standaard layout (menu Layout )

REBEL heeft 5 voorgedefinieerde layouts voor u. U kunt ‚‚n van de vijf sets
van het submenu kiezen. Deze layout sets zijn ook via een short-cut te
krijgen: SHIFT-F1 voor set 1, SHIFT-f2 voor set 2 etc.













Hfd. 13: KLEUREN (menu Kleur )

U kunt hiermee bijna alle kleuren van het scherm wijzigen naar uw eigen
smaak. (Wanneer uw VGA-kaart niet VESA-compatible is, zullen sommige items
qua kleur aan elkaar gebonden zijn, m.a.w.: als u van ‚‚n item de kleur
verandert, kan het zijn dat een ander item dat dezelfde kleur had, ook van
kleur verandert)

13.1. Kleuren instellen

U kunt in het nieuwe pulldownmenu een item, bijv. het kommentaarveld,
selecteren; de hoeveelheid rood, groen en blauw wordt dan automatisch
getoond en met de muis kunt u dan een nieuwe kleur gaan mengen.
De toetsgebruikers dienen met de linkerpijl het mengpalet te betreden en
kunnen met de op- en neerpijl een basiskleur selecteren om vervolgens met
 "-" en "+" de hoeveelheid van de basiskleur te bepalen.





13.2. Herstel kleuren (menu Kleur )

Hiermee worden de kleuren hersteld naar de instelling die ze hadden voordat
u de opties kleuren aktiveerde, tenzij u tussentijds "bewaar kleuren" hebt
gekozen.

13.3. Bewaar kleuren en laad kleuren (menu Kleur )

Met Laad kleuren en Bewaar kleuren kunt u zelfgemaakte kleurenpalets laden
en bewaren. Na de installatie heeft u de keuze uit verschillende te laden
kleurpalets maar u kunt het scherm natuurlijk ook naar eigen smaak indelen
en bewaren via Bewaar kleuren.

13.4. Standaard kleuren (menu Kleur )

Dit herstelt de kleuren naar de standaardwaarden die in het programma zijn
vastgelegd.




Hfd. 14: Overige opties

14.1. Namen veranderen (menu Extra )

U kunt zowel de naam van wit als de naam van zwart veranderen via de eerste
twee keuzes van Extra F9: de cursor zal dan in het desbetreffende naamkader
gaan knipperen en u kunt een naam ingeven van maximaal 20 tekens lang.
Wanneer een partij uit een partijenbestand geladen wordt met een naam van
meer dan 12 tekens lang, zullen alleen de eerste 12 tekens getoond worden
in het naam-window.

14.2. Simultaan (menu Extra )

REBEL 10.0 biedt u de mogelijkheid om simultaan tegen 4 REBEL-tegenstanders
te spelen door de optie Simultaan te aktiveren.
Wanneer u dit doet zullen de 4 klembordpartijen grafisch weergegeven worden
en daarboven de uitslag van de simultaan voorzover bekend.
REBEL herkent zelf of een partij in een mat of onontkoombare remise
ge‰indigd is en zal de uitslag aanpassen.


Let op: doordat de simultaan een zeer speciale schaakmatch is, zullen veel
opties niet bereikbaar zijn.

- Verlaten simultaan
  Dit kunt doen door of Simultaan weer aan te klikken in het menu Extra (de
  bordjes blijven dan staan) of door Vierborden aan te klikken (de bordjes
  verdwijnen dan ook).

  TIP
  Als u op de eerste manier simultaan verlaat, kunt de 4 partijen weer
  makkelijk laden en indien gewenst ‚‚n voor ‚‚n naar de database
  wegschrijven.

- Opstarten nieuwe simultaan
  Aktiveer simultaan en vervolgens nieuwe partij.
  U zult dan zien dat alle 4 de klembordpartijen op de beginstelling staan.
  De oude gegevens van die partijen zijn dan echter wel verloren gegaan!

- Het simultaan spelen
  Bij aanvang zal REBEL bepalen aan de hand van het aantal zetten aan welk
  bord een zet moet worden gedaan: REBEL geeft dit aan door het bord
  waaraan gezet moet worden extra te omranden.
  Het bord waaraan u op dat moment speelt, geeft REBEL aan door de kleur
  van de zwarte velden te laten lijken op de kleur van de zwarte velden van
  het grote bord.
  U gaat automatisch naar het volgende bord door en dit wordt dan ook op
  het grote bord gezet en REBEL zal de zet afgeven waarna u aan zet bent.

- E‚n partij stoppen
  Indien een partij een matstelling of een onontkoombare remisestelling is
  geworden, zal REBEL zal de partij als be‰indigd beschouwen en de score
  bijwerken. Op dat moment verdwijnt de rand van het bord en kan de partij
  niet meer benaderd worden tijdens de simultaan.
  U kunt echter ook zelf beslissen dat de partij als be‰indigd moet worden
  beschouwd: u klikt dan de ">" knop (of sneltoets "+") aan (u kunt immers
  toch niet vooruit spelen in een simultaanpartij) en u zal gevraagd worden
  om de uitslag vast te stellen, waarna de score bijgewerkt zal worden en
  die partij niet meer benaderbaar is.




- Met zwart simultaan spelen
  REBEL gaat er van uit dat u met wit speelt. Indien u echter met zwart
  wilt spelen, drukt u bij de allereerste zet op de REBEL-knop en REBEL zal
  in dŤe partij met wit spelen en de eerste zet doen.

- Simultaan regels
  We hebben gepoogd de offici‰le regels aan te houden, dat betekent o.a.
  dat u als simultaangever niet meer dan ‚‚n zet terug kunt nemen en dat u
  alleen een zet van het vorige bord kunt terugnemen.

14.3. Het partij overzicht (menu Extra )

Hiermee krijgt u een grafische weergave van de gespeelde (geladen) partij.
De partij wordt in 15 kleine grafische borden onderverdeeld, inclusief het
zetnummer, de zet en evt. computerscore.
Automatisch zal REBEL dan die stellingen gaan analyseren waar nog geen
computerscore bijstaat!

Door middel van het Partij overzicht ziet u in ‚‚n oogopslag in welke fase
het bijvoorbeeld is misgegaan of waar de partij werd beslist.
- voor een snelle analyse klikt u met de rechtermuisknop op ‚‚n van de 15
  bordjes: REBEL gaat dan die stelling analyseren en zal de advieszet
  onder de zet onder het bordje plaatsen.
- nog een keer met rechtermuisknop klikken op hetzelfde bordje leidt ertoe
  dat REBEL de in werkelijkheid gespeeld zal analyseren en de zet met score
  zal schrijven op de plaats waar de oorspronkelijke zet stond.
- de tijd die REBEL rekent is afhankelijk van de tijd die in de database
  is bepaald voor het berekenen van de score (zie 8.4.13)
- klikt u met de linkermuisknop op ‚‚n van de 15 speelborden dan zal REBEL
  die stelling op het grote bord laden en daarnaar terug keren.
- wanneer u een selectie van games gemaakt hebt kunt u met Data "laad 
  volgende" of "laad vorige" (of gedefinieerde knoppen) naar 
  respectievelijk de volgende en vorige partij.









14.4. De energie levels (menu Extra )

Met energie level zal REBEL enige menselijke trekjes gaan vertonen.
Er zijn 3 soorten energie levels te weten:
- Oplopend.
  REBEL is net wakker en zal de partij als een slak spelen. Echter naarmate
  de partij vordert zal REBEL steeds sterker gaan spelen! Sla uw slag in de
  opening of het middenspel!
- Aflopend.
  REBEL begint de partij op volle sterkte. Naarmate de partij vordert wordt
  REBEL moe en zal steeds zwakker gaan spelen! Houdt vol en sla uw slag in
  het eindspel!
- Willekeurig.
  REBEL speelt wisselvallig: de ene keer neemt REBEL veel tijd, een andere
  keer wordt ongeconcentreerd snel een zet gedaan.
Bovendien zal REBEL u de status van zijn oplopende of aflopende energie
grafisch tonen via de oplopende/aflopende balk.




14.5. Fun tijd level (menu Extra )

Met dit level kunt u proberen REBEL te verzwakken of uzelf voor een extra
uitdaging te plaatsen.
Met "definieer fun tijd level" kunt u een bonus of een malus tijd toekennen
aan bepaalde zetten. Bijv.: u definieert dat het verzetten van een pion
10 bonus seconden oplevert. Dit zal natuurlijk uw speelstijl grondig
beinvloeden, vooral als u al in tijdnood zit.

Deze optie is natuurlijk alleen zinvol als het tijd nivo blitz, handicap
of toernooi is en daarom alleen beschikbaar als ‚‚n van voor genoemde
nivo's aktief is.

Iedere keer dat een bonus of malus wordt toegekend hoort u een piepje als
het geluid aan staat.

TIP met een glimlach:
Zet "Pion zetten", "Slag zetten" op -30 seconden, speel een normale 5:00
blitz partij en kom erachter dat het toch niet zo moeilijk is om REBEL te
verslaan.

14.6. Blindschaak (menu Extra )

U kunt op verschillende manieren blind (leren) schaken. Probeert u eens uit
wat u het beste bevalt: de keuzemogelijkheden spreken voor zichzelf.


14.7. Analyseer EPD bestand (menu Extra )

Deze optie zal een EPD bestand analyseren en de resultaten wegschrijven in
en bestand met dezelfde naam maar met het achtervoegsel ".TXT". Ook zal
een ELO rating berekend worden aan de hand van de behaalde resultaten.

Tenzij anders gedefinieerd zal als basis voor deze berekeningen een ELO
rating van 2000 dienen.

Dit EPD bestand moet natuurlijk allerlei posities bevatten. REBEL bevat 3
voorgeprogrammeerde bekende testsets nl. LCT2, BT2630 en BS2830.




U kunt ook uw eigen EPD test bestanden maken. Als extra optie kunt u in de
eerste regels van uw bestand opgeven hoe lang of hoe diep er gerekend moet
worden, en welke basis er voor de ELO berekening gebruikt moet worden:

"TIME=mm:ss" waar mm staat voor minuten en ss voor seconden
"PLY=dd" waar dd staat voor een zoekdiepte tussen 1 en 60
"ELO=dddd" waar dddd staat voor een cijfer tussen 0000 en 3000

Nadat de analyse afgelopen is wordt het bestand met de resultaten automatisch
geladen zodat u de resultaten van de analyse kunt bekijken.

14.8. Shuffle boek (menu Extra )

REBEL zal uit ‚‚n van de openingslijnen een willekeurige positie laden.
U kunt dan vervolgens verder spelen.






14.9. PC-Auto-bord (menu Extra )

REBEL is tevens geschikt voor het Mephisto PC-Autobord. Wanneer u deze
funktie opstart zal automatisch gezocht worden of het Mephisto bord
aangesloten is. Als alles aangesloten is, zult u zien dat iedere LED even
kort oplicht. Als er geen goede verbindingen zijn (bijvoorbeeld kabel niet
goed op printerpoort aangesloten of geen stroom voor 't bordje) krijgt u
een foutmelding. Door een toets in te drukken kunt u daarna wel gewoon met
het programma spelen echter zonder het bordje. Hebt u de fout hersteld dan
moet u opnieuw de optie aktiveren om met het bordje te kunnen spelen.

BELANGRIJK :als u iets wilt veranderen aan de verbinding met uw bordje, zet
dan altijd eerst de computer uit, anders beschadigt u mogelijk de IO-kaart
van uw PC.

Voor meer informatie verwijzen wij u naar de offici‰le handleiding van het
Mephisto-bord.

14.10. Tijd wisselen 

Voor de muisgebruiker is er de mogelijkheid de tijd van wit en zwart om te
wisselen door in het tijdvenster van ‚‚n van beide spelers te klikken.

14.11. Namen wisselen

Voor de muisgebruiker is er de mogelijkheid de namen van wit en zwart om te
wisselen door met de RECHTER muisknop op ‚‚n van beide namen te klikken.















Hfd. 15: NAAMMENU'S

15.1. Algemeen

De beide namen zoals die te zien zijn in het naam window, hebben die ook
hun eigen menu, die te voorschijn komen bij het aanklikken ervan. Voor
toetsgebruikers: ALT+W voor menu wit-speler; ALT+Z voor menu zwart-speler.

DE (INSTEL)MOGELIJKHEDEN DIE U IN DEZE MENU'S VINDT HEBBEN ALLEEN
BETREKKING OP DE EIGENSCHAPPEN VAN DE WIT- OF ZWART SPELER ALS HET
PROGRAMMA IN DE AUTOPLAY-SERIES MODE STAAT

15.2. Autoplay series

Wanneer u deze keuze aanklikt zal het programma automatisch tegen zichzelf
gaan spelen en de resultaten daarvan in de aktuele database wegschrijven.
Doordat het programma verschillende engines heeft kunt u bijv. wit als
REBEL 10.0 laten spelen en zwart als Rebel Decade.
Evenzo kunt u, met bijv. gelijke engines, twee boeken tegen elkaar
uittesten.

- Het programma zorgt ervoor dat in de match de beide "spelers" een gelijk
  aantal partijen met zwart en met wit spelen.
- u kunt de optie stoppen door deze optie opnieuw aan te klikken of door
  ESC

- in de database worden de instellingen van de spelers verkort weergegeven
  analoog aan de instelmogelijkheden van het menu. Een voorbeeld:
  "R0,n,n,4,N,S,y,y,y-R9,y,n,N,N,S,y,y,y
   0.5-1.5 0/1/1 (0) rebel.mvs+peter.rbm<>rebel.mvs+new.rbm"
   betekent:
  -wit had engine van REBEL 10, brute force stond uit, combinatie stond uit,
   selectie stond op 4, speelstijl was Normaal, speelsterkte stond op
   Sterk ingesteld, gewone boek stond aan, toernooiboek stond aan en
   gebruikersboek stond aan.
  -zwart gebruikte engine van Rebel 9, brute force stond aan etc.
  -stand na deze partij 0.5-1.5, geen gewonnen voor wit, ‚‚n remise, ‚‚n
   verloren, 0 dubbele partijen;
  -wit gebruikte rebel.mvs en peter.rbm en zwart gebruikte rebel.mvs en
   new.rbm als openingsboeken.


15.3. Ook dubbele partijen

Hiermee geeft u aan of er ook dubbele partijen in de match mogen worden
meegeteld en opgeslagen in de database. Zo niet dan worden dubbele partijen
voortijdig afgebroken en niet opgeslagen in de database.

15.4. Maximum zetten:

Met het aantal dat u hier opgeeft wordt een partij afgebroken.
Aanzetten van deze optie voorkomt potverloren remises.
Geeft u bijv. 100 op dan zal na 100 zetten automatisch een nieuwe partij
gestart worden. Het absolute maximum is 160.

15.5. Maximum partijen:

Hier kunt het aantal partijen opgeven dat gespeeld mag worden in de
autoplay serie. Als het aantal partijen gespeeld is, zal het programma
naar de gewone speelstand teugkeren. Deze optie is handig als u voor test
redenen een exact aantal partijen ter vergelijking wilt hebben.


15.6. Overige instelmogelijkheden

Voor een beschrijving van de overige instel mogelijkheden verwijzen wij u
naar de corresponderende paragrafen van hoofdstuk 4.3.
Opmerking:
de waarde die u voor het opgeven hebt staan onder menu "Config" (zie 10.4.)
wordt hier ook toegepast.

De instellingen voor wit en zwart zijn afzonderlijk te bewaren en te laden
via keuzes bewaar en laad instellingen in het desbetreffende naammenu.











Hfd. 16: Problemen oplossen

16.1 De REBEL FAQ (frequently asked questions, vaak gestelde vragen)

De REBEL FAQ wordt bijgehouden door Manfred Rosenboom en bevat veel waarde-
volle informatie en tips. U kunt de REBEL FAQ vinden op:

http://www.rebel.nl/faq.nl













16.2 Hints en oplossingen

Als u Windows 95/98 gebruikt raden wij u sterk aan om de snelkoppelingen in
de REBEL Windows groep te gebruiken. Klik op START en ga dan naar de REBEL
groep en klik op "Rebel10" of "Rebel10 NO VESA", afhankelijk van uw
grafische kaart.

Als u niet de REBEL groep ge‹nstalleerd hebt draai dan REBGROUP.EXE vanaf
de REBEL CD-Rom.

Uit ervaring weten wij dat 90% van de problemen die u tegen kunt komen,
opgelost worden door het gebruik van deze snelkoppelingen. Bovendien zijn
deze snelkoppelingen geoptimaliseerd voor de sterkste instellingen.

16.2.1 MS-DOS grafische problemen (VESA)

Sommige (oudere) grafische kaarten zijn niet volledig VESA compatibel. U
kunt de VESA mode van REBEL overslaan door de optie "V" te gebruiken bij
het opstarten, dus "REBEL V".


16.2.2 MS-DOS grafische problemen (MODE)

Sommige grafische kaarten geven problemen als u REBEL gebruikt doordat er
MODE en EGA verwijzingen in uw AUTOEXEC.BAT staan. Omdat REBEL een VGA
toepassing is, moet u op sommige PC's de volgende regels verwijderen uit uw
AUTOEXEC.BAT:

MODE CON CODEPAGE PREPARE=((850) C:\DOS\EGA.CPI)

en dan de computer opnieuw opstarten om de nieuwe instellingen te activeren.

16.2.3 Grafische problemen. (Matrox en Cirrus)

Als u een oudere versie van de Matrox of Cirrus grafische kaart hebt, kunnen
de menu's onleesbaar zijn. U kunt dit op de volgende manier oplossen:

- start REBEL
- druk op "F6" (Config menu)
- druk op "pijl omhoog" 6 maal
- druk op "ENTER"

Het menu is nu leesbaar. Ga opnieuw naar het Config menu en bewaar de
instellingen en het probleem is voor altijd opgelost. Uw Cirrus Logic of
Matrox video kaart ondersteunt een lettertype van REBEL niet. Het is dus
eigenlijk een fout van hen die wij oplossen. U kunt ook een
reparatiebestand vinden voor uw Matrox kaart op het internet op:

http:///www/matrox.com

16.2.4 MSDOS Memory probleem (64MB)

Op sommige PC's met 64MB intern geheugen kunt u de foutmelding
"Insuffici‰nt memory" krijgen als u REBEL opstart. De reden is ons
onbekend. Alles wat we weten is dat het te maken heeft met HIMEM.SYS.

Oplossing: verwijder HIMEM.SYS uit uw CONFIG.SYS en het probleem is weg.

Krijgt U deze foutmelding onder Windows 95/98 gebruik dan de snelkoppelingen
zoals beschreven in 16.2



16.2.6 Muis werkt niet.

Vergewis u ervan dat de MUIS keuze in het CONFIG menu aangevinkt is.

16.2.7 Windows 95/98 (F8 truc)

- Start / Herstart uw computer
- druk op F8 zodra er "Windows 95/98 wordt opgestart" op het beeld
  verschijnt.
- Kies "MS-DOS veilige modus" uit het menu
- Laadt uw muis driver (MOUSE.COM, LH MOUSE etc.)
- Start het programma met REBEL.EXE vanuit de REBEL10 directory.

U heeft REBEL nu op de sterkste manier opgestart. REBEL is gemiddeld 5%
sneller omdat Windows niet in het geheugen staat en bovendien kan REBEL nu de
grootst mogelijke hash tabel gebruiken. Wij geloven dat dit REBEL 5-10 ELO
punten sterker maakt. Over het algemeen bevelen wij deze mogelijkheid niet
aan omdat het nogal omslachtig is maar de uiteindelijke beslissing is aan u.



16.2.8 Andere besturingsystemen

Wij ondersteunen officieel de Macintosch niet. REBEL kan op geen enkele Mac
draaien. Rebel zal echter hoogst waarschijnlijk draaien op een PC kaart in
uw Macintosch of als u Softwindows 4.0 of hoger gebruikt.

Wij ondersteunen officieel geen OS/2 en Windows NT en kunnen dus niet
garanderen dat REBEL onder genoemde besturings systemen draait.







Copyright handleiding:
E.G.H. Schr”der BV
Postbus 6365
NL 7401 JJ Deventer
Nederland

